logo

 Onderzoek         Contact  FAQ

Suiker in voedingsmiddelen

In televisieprogramma’s en tijdschriften- en krantenartikelen is het hot topic: ‘overal zit suiker in verstopt’ of ‘fabrikanten omzeilen bewust het woord suiker op hun etiket’. Er zijn ook nieuwe termen bedacht: verborgen suikers en sluipsuikers.

Hoe gegrond zijn deze termen eigenlijk? En waarom worden suikers eigenlijk toegevoegd aan voedingsmiddelen? In dit thema leest u hier meer over. 

Feiten

  • Suiker conserveert de vruchten in jam. Boven een concentratie van 60% suikers kunnen bacteriën niet overleven.
  • Suikers in sauzen worden niet alleen toegevoegd voor een zoetere smaak. Het verlengt ook de houdbaarheid en zwakt de zure smaak van bijvoorbeeld tomaten of azijn af.
  • Suikers in sommige thee of bouillon worden in kleine hoeveelheden toegevoegd als drager van aroma’s (thee) of kruiden (bouillon). Aroma’s en kruiden kunnen niet los worden toegevoegd onder andere vanwege de beperkte houdbaarheid.

Vraag en antwoord

Wat bedoelt men met de term ‘verborgen suikers’?

Met verborgen suikers bedoelt men over het algemeen de suikers aanwezig in voedingsmid­delen waarvan men niet verwacht dat er suikers aan zijn toegevoegd. Aan veel voedingsmiddelen worden suikers niet (alleen) als zoetmaker toegevoegd maar (ook) als functioneel ingrediënt. Het antwoord op de vraag waarom er verschillende benamingen voor suikers op het etiket staan is simpel: fabrikanten zijn verplicht om de wettelijke of gebruikelijke benaming te vermelden van de verschillende soorten suikers. Ze mogen dus niet alle suikers in de ingrediëntendeclaratie zomaar onder de noemer suiker scharen. Wie de totale hoeveelheid suikers in een voedingsmiddel wil weten, kijkt naar de voedingswaardedeclaratie.

Meer informatie:
Europees Parlement en de Raad. Verordening (EU) Nr. 1169/2011. (2011).

 

lees verder »

Wanneer is de claim ‘zonder toegevoegde suikers’ niet toegestaan?

Het is verboden deze claim te gebruiken als aan het voedingsmiddel suikers of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte levensmiddelen zijn toegevoegd. Voegt men dus honing (ca. 80% suikers), stropen (moutstroop, maïsstroop, appelstroop, enz.) en/of (gecon­centreerd) vruchtensap toe aan een voedingsmiddel, dan is het verboden de claim te gebruiken. In het verleden is het regelmatig voorgekomen dat op etiketten de claim ‘zonder toegevoegde suikers’ werd vermeld, terwijl er geconcentreerd vruchtensap, honing of moutstroop aan het voedingsmiddel was toegevoegd. De claim ‘zonder toegevoegde suikers’ is een voedings­claim (géén ingrediëntenclaim) zodat een ingrediënt als geconcentreerd vruchtensap in de voedingswaardedeclaratie óók onder de definitie van suikers valt. 

Meer informatie:
Europees Parlement en de Raad. Verordening (EG) Nr. 1924/2006. (2006).

lees verder »

Wanneer is de claim ‘zonder toegevoegde suikers’ toegestaan?

Het is wel toegestaan de claim ‘zonder toegevoegde suikers’ te gebruiken indien het voedingsmiddel gezoet is met bulkzoetstoffen zoals polyolen (bijvoorbeeld sorbitol en xylitol) of intensieve zoetstoffen zoals steviolglyco­siden, aspartaam of sucralose. Ook is de claim ‘zonder toegevoegde suikers’ toegestaan als een voedingsmiddel van nature suikers bevat en er geen suikers of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte levensmiddelen zijn toegevoegd. Men kan daarbij denken aan melk en andere zuivelproducten die van nature lactose (melksuiker) bevatten of vruchtennectars die van nature glucose, fructose en sacharose bevatten. De fabrikant moet dan wel in hoofdletters vermelden dat het voedings­middel in kwestie van nature aanwezige suikers bevat. Dus, als op een vruchtennectar staat vermeld dat er geen suikers zijn toegevoegd, moet ook worden vermeld: ‘DIT PRODUCT BEVAT VAN NATURE AAWEZIGE SUIKERS’.

Meer informatie:
Europees Parlement en de Raad. Verordening (EG) Nr. 1924/2006. (2006).

lees verder »

Hoe worden de verschillende suikers weergegeven in de voedingswaardedeclaratie?

De totale hoeveelheid suikers in een voedingsmiddel is af te lezen in de voedingswaardedeclaratie. Voedingskundig gezien zijn alle soorten suikers min of meer hetzelfde. Ze bevatten allemaal 4 kcal per gram. Fabrikanten zijn dus verplicht om alle in een voedingsmiddel aanwezige mono- en disachariden (oftewel suikers) in de voedings­waardedeclaratie (niet in de ingrediëntenlijst!) bij elkaar op te tellen en als suikers (zie afbeelding) te vermelden. Consumenten kunnen zo altijd de totale hoeveel­heid suikers aflezen op het etiket. 

Voedingswaarde 100gr tabel

Figuur 1. Voorbeeld van een voedingswaardedeclaratie.

Meer informatie:
Europees Parlement en de Raad. Verordening (EU) Nr. 1169/2011. (2011).

 

lees verder »

Hoe worden verschillende suikers weergegeven in de ingrediëntenlijst?

Volgens de Europese etiketteringswetgeving is het verplicht om op de verpakking van een voedingsmiddel een ingrediëntendeclaratie te vermelden. In de ingrediëntendeclaratie moeten ingrediënten volgens de wet aangeduid worden met hun specifieke benaming. Verschillende suikers of suikerrijke ingrediënten zoals honing, vruchten, melkpoeder, diksap, ahornsiroop en glucosestroop worden daarom met hun specifieke benaming vermeld. Wel is het zo dat alle suikers die bestaan uit ‘sacharose’, vermeld mogen worden als suiker. Voorbeelden van suikers die bestaan uit ‘sacharose’ zijn rietsuiker, bruine suiker, palmsuiker, basterdsuiker en kokosbloesemsuiker. 

Meer informatie:
Europees Parlement en de Raad. Verordening (EU) Nr. 1169/2011. (2011).

lees verder »

Waarom worden suikers toegevoegd aan de voeding?

Suikers worden om verschillende redenen toegevoegd aan voedingsmiddelen. In eerste instantie om producten te zoeten, maar suikers hebben ook vaak een andere functies. De belangrijkste functies van suikers in voedingsmiddelen zie je hieronder:

  1. Zoetheid en smaakmaker
  2. Kleur- en smaakvorming
  3. Volume en textuur
  4. Fermentatie
  5. Langere houdbaarheid/conservering

Meer informatie:
Literatuursamenvatting ‘Waarom worden suikers toegevoegd aan de voeding?’

lees verder »
Download hieronder o.a de Literatuursamenvattingen en factsheets

Rol van suiker

  • Suiker is meer dan alleen zoet: het draagt in voedingsmiddelen bij aan onder andere volume, textuur en houdbaarheid.
  • Vervanging van suikers in voedingsmiddelen is niet gemakkelijk vanwege de specifieke eigenschappen die het heeft.
  • Suikers bestaan er in verschillende soorten (denk aan basterdsuiker, honing, glucosestroop en geconcentreerd appelsap). Fabrikanten zijn verplicht deze suikers met hun specifieke benaming te declareren in de ingrediëntenlijst.
  • Voedingskundig gezien zijn alle suikers hetzelfde. In de voedingswaardedeclaratie worden ze daarom allemaal bij elkaar opgeteld (onder ‘koolhydraten, waarvan suikers’).

Nieuwsbrief: suiker in perspectief

sip43-2

Hier de tweede editie van nummer 43 van ‘Suiker in perspectief’. Nieuw in dit nummer de resultaten van de lang verwachte vijfde Voedselconsumptiepeiling (2012-2016). Het opvallendste resultaat: Nederlanders eten iets gezonder. Maar hoe zit het met de consumptie van koolhydraten en suikers? Zijn we er meer of minder van gaan eten? Lees het antwoord op deze vragen in deze tweede editie! En verder nieuw in dit nummer zijn de reacties van drie diëtisten op de resultaten van de Voedselconsumptiepeiling en de publicatie van het Nationaal Preventieakkoord, dat staatsecretaris Paul Blokhuis op vrijdag 23 november ondertekende. Veel leesplezier.

Nieuwe Infokicks: informatieve filmpjes over suiker

Maakt suiker nu dik of niet? Is suiker verslavend? En waarom zit er eigenlijk suiker in voedingsmiddelen? Om uitleg en antwoord te geven op dergelijke vragen heeft Kenniscentrum suiker & voeding in samenwerking met wetenschappers op dit gebied een vijftal informatieve filmpjes gemaakt.

Bekijk alle infokicks

Informatiemap

informatiemapBent u diëtist, voedingskundige intermediair of beleidsmaker? Dan biedt de informatiemap van Kenniscentrum suiker & voeding u achtergrondgegevens zoals samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, verschillende position papers en factsheets. Abonnees ontvangen enkele keren per jaar een update van (delen van) de inhoud.

Vraag gratis aan

deel deze pagina