logo kenniscentrumsuikerenvoeding 50jaar website

 Onderzoek         Contact  FAQ

Richtlijnen, adviezen en beleid

De Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad zijn in Nederland voor de overheid het uitgangspunt voor het voedingsbeleid. In het werkveld zijn deze publicaties een leidraad bij onder andere het protocollair werken.

U vindt hier onder andere informatie over de Richtlijnen goede voeding 2015, het advies voor koolhydraten en voedingsvezels van de EFSA en de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes 2015.

Feiten

  • In Nederland publiceren diverse organisaties richtlijnen en adviezen, zoals de Gezondheidsraad en de Nederlandse Diabetes Federatie (NDF).
  • De door de Gezondheidsraad vastgestelde Richtlijnen goede voeding (Rgv) en voedingsnormen bieden de overheid een basis voor het voedingsbeleid.
  • In 2015 werden er drie nieuwe richtlijnen gepubliceerd: de WHO-richtlijnen voor suikers, de diabetesrichtlijn van de NDF én de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad.
  • Het Voedingscentrum vertaalt de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad naar de Richtlijnen Schijf van Vijf en houdt daarbij ook rekening met de voedingsnormen van de Gezondheidsraad.
  • De richtlijnen en adviezen zijn gebaseerd op resultaten van wetenschappelijk onderzoek die worden beoordeeld en samengevat door een groep van deskundigen.

Richtlijnen goede voeding 2015

Vraag en antwoord

Richtlijnen, adviezen en beleid
30
/thema-s/30-richtlijnen-en-adviezen2

Wat is de Gezondheidsraad?

De Gezondheidsraad is een onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan, dat de opdracht heeft om de regering en parlement te adviseren op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek. Op grond van internationaal wetenschappelijk onderzoek wordt vastgesteld welke voedingsmiddelen een goede gezondheid bevorderen en welke producten gezondheidsrisico's verhogen.

Meer informatie:
De Gezondheidsraad

lees verder »

Wie hebben de Richtlijnen goede voeding opgesteld?

De richtlijnen zijn opgesteld door de Commissie Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad. Deze commissie bestaat uit negen leden waaronder hoogleraar epidemiologie, prof.dr.ir. Hans Brug en hoogleraar klinische epidemiologie en huisartsgeneeskunde, prof.dr. Arno Hoes. De commissie werd voorgezeten door emeritus-hoogleraar volksgezondheidsonderzoek prof.dr.ir. Daan Kromhout. 

lees verder »

Hoe kwamen de Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad tot stand?

De Gezondheidsraad bood in de eerste helft van 2015 de gelegenheid om commentaar te leveren op conceptversies van achtergronddocumenten over voedingsstoffen, voedingsmiddelen en voedingspatronen. Van ‘Aardappelen’ tot ‘Zuivel’ en van ‘Vitamine- en mineralensupplementen’ tot ‘Granen en graanproducten’, in totaal kon er worden gereageerd op 29 conceptdocumenten. In de achtergronddocumenten zijn conclusies getrokken op basis van de internationale wetenschappelijke literatuur gepubliceerd tot 1 juli 2014. De commissie heeft daarbij gebruik gemaakt van resultaten uit diverse soorten wetenschappelijk onderzoek. In de uiteindelijke Richtlijnen goede voeding 2015 zijn de informatie uit de achtergronddocumenten en enkele eerdere adviezen van de Gezondheidsraad bestudeerd en al dan niet verwerkt. 

lees verder »

Wat zijn de 16 voedingsrichtlijnen opgesteld door de Gezondheidsraad?

Het advies in het kort luidt (zonder volgorde van belangrijkheid):

  • Eet volgens een meer plantaardig en minder dierlijk voedingspatroon conform de onderstaande richtlijnen
  • Eet dagelijks ten minste 200 gram groente en ten minste 200 gram fruit
  • Eet dagelijks ten minste 90 gram bruin brood, volkorenbrood of andere volkorenproducten
  • Eet wekelijks peulvruchten
  • Eet ten minste 15 gram ongezouten noten per dag
  • Neem enkele porties zuivel per dag, waaronder melk of yoghurt
  • Eet een keer per week vis, bij voorkeur vette vis
  • Drink dagelijks drie koppen thee
  • Vervang geraffineerde graanproducten door volkorenproducten
  • Vervang boter, harde margarine en bak- en braadvetten door zachte margarine, vloeibaar bak- en braadvet en plantaardige oliën
  • Vervang ongefilterde door gefilterde koffie
  • Beperk de consumptie van rood vlees en met name bewerkt vlees
  • Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken
  • Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag
  • Beperk de inname van keukenzout tot maximaal 6 gram per dag
  • Het gebruik van voedingsstofsupplementen is niet nodig, behalve voor mensen die tot een specifieke groep behoren waarvoor een suppletieadvies geldt

Meer informatie:
Richtlijnen goede voeding 2015

lees verder »

Wat adviseert de Gezondheidsraad in de Richtlijnen goede voeding met betrekking tot suikers?

Het advies luidt: ‘Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken.’ Onder suikerhoudende dranken vallen niet alleen dranken met toegevoegde suikers, maar ook vruchtensappen. Het suikergehalte in beide dranken is immers vergelijkbaar. Onder dranken met toegevoegd suikers vallen koude dranken waaraan sacharose (tafelsuiker), fructose of glucose is toegevoegd. Voorbeelden zijn vruchtendrank, vruchtennectar, frisdranken, ijsthee, gevitamineerd water en sportdranken waaraan suikers zijn toegevoegd. Goede alternatieven volgens de raad zijn dranken zonder suikers, zoals thee, gefilterde koffie en water. Het is bekend dat vloeibare suikers minder verzadigen dan vaste suikers. Je krijgt daardoor gemakkelijker te veel calorieën binnen. Dit verhoogt de kans op overgewicht. Uit experimenteel onderzoek blijkt er een verband tussen inname van dranken met toegevoegde suikers en overgewicht: het dagelijks gebruik van ongeveer één liter dranken met toegevoegde suikers verhoogt het lichaamsgewicht bij volwassenen met ongeveer één kilogram. 

Overgewicht is één van de belangrijkste risicofactoren voor het krijgen van diabetes mellitus type 2. De richtlijn ‘Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken’ is opgesteld wegens het verband tussen de consumptie van suikerhoudende dranken en een verhoogd risico op diabetes mellitus type 2.

Meer informatie:

Richtlijnen goede voeding 2015

Achtergronddocument Dranken met toegevoegd suiker

lees verder »

Wat is de Nederlandse Diabetes Federatie?

De Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) is de koepel die mensen met diabetes, zorgverleners en onderzoekers verenigt. De federatie telt tien lidorganisaties. De NDF zet zich in voor een betere kwaliteit van zorg en leven voor mensen met (pre-)diabetes en treedt op als vertegenwoordiger en woordvoerder van het diabetesveld tegenover de overheid, de media en tal van partijen in de zorgsector en daarbuiten.

Meer informatie:
Nederlandse Diabetes Federatie

lees verder »

Wat raadt de Nederlandse Diabetes Federatie aan in hun Voedingsrichtlijn Diabetes 2015?

Ter preventie bij verhoogd risico op diabetes type 2 raadt de NDF aan om volgens de Richtlijnen goede voeding te eten. Het volgende voedingspatroon is geassocieerd met een relatief lage kans op diabetes type 2:

  • rijk aan volkorenproducten, fruit, groente, peulvruchten en noten
  • matige alcoholconsumptie
  • weinig geraffineerde graanproducten, rood of bewerkt vlees en een lage inname van suikerhoudende dranken

Verschillende voedingspatronen zijn geschikt ter preventie van diabetes, waarbij de nadruk ligt op de kwaliteit van de voeding. Hierbij dient rekening te worden gehouden met persoonlijke wensen, culturele voedselvoorkeuren en de juiste hoeveelheid energie.

Bij behandeling van diabetes type 1 en 2 zijn voedingsadviezen gebaseerd op de Richtlijnen goede voeding. Het is bewezen dat een voedingspatroon zoals hierboven beschreven bij de preventie van diabetes type 2, ook is geassocieerd met een relatief gunstig risicoprofiel bij mensen met diabetes type 2. Bij mensen met diabetes type 2 (waarvan meer dan 80 procent overgewicht heeft) ligt de nadruk van de adviezen voornamelijk op het bereiken en behouden van een gezond gewicht, voldoende lichaamsbeweging en het reduceren van het risico op cardiovasculaire complicaties.

Meer informatie:
NDF Voedingsrichtlijn Diabetes 2015 in het kort

NDF Voedingsrichtlijn Diabetes 2015

lees verder »

Wat zegt de Wereldgezondheidsorganisatie over de inname van suikers?

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om minder dan 10 energieprocent (en%) uit vrije suikers te halen. Daarnaast pleit de WHO voor verder terugdringen naar minder dan 5 en% vrije suikers.

Sterke aanbevelingen:

  • De WHO raadt een vermindering van de inname van vrije suikers aan gedurende de levensloop.
  • Voor zowel volwassenen als kinderen raadt de WHO aan om minder dan 10% van de totale energie-inname uit vrije suikers te halen.

Voorwaardelijke aanbeveling:

  • De WHO pleit voor een verdere beperking van de inname van vrije suikers tot 5% van de totale energie-inname.

De WHO-onderzoekers geven aan dat de 10 en%-aanbeveling is gebaseerd op wetenschappelijk bewijs van ‘matige kwaliteit’ en gebaseerd op resultaten van vijf observationele studies die keken naar het effect van het verlagen van de inname van suikers tot <10 en% op tandcariës. De aanbeveling is dus niet gebaseerd op het voorkómen van overgewicht.

De 5 en%-aanbeveling is volgens de WHO-onderzoekers gebaseerd op wetenschappelijk bewijs van ‘zeer lage kwaliteit’. De aanbeveling gaat uit van drie ecologische studies uitgevoerd in Japan voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog die het niveau van tandcariës in kinderen vergeleken met de beschikbaarheidsgegevens van suiker per hoofd van de bevolking. De aanbeveling is dus niet gebaseerd op het voorkómen van overgewicht. Tevens hadden de kinderen die voor deze studies onderzocht werden een lage blootstelling aan fluoride.

Meer informatie:
WHO Guideline: sugars intake for adults and children

lees verder »

Wat is de European Food Safety Authority?

De European Food Safety Authority (EFSA) is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat de Europese Commissie adviseert over voedingsonderwerpen. De uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek worden door deskundigen van de EFSA beoordeeld en samengevat tot een advies. Naar aanleiding van hun bevindingen bepaalt de Europese Commissie beleid en wetgeving op het gebied van voedselveiligheid.

Meer informatie:
EFSA

lees verder »

Welke voedingspublicaties van EFSA zijn er verschenen?

De publicaties van de EFSA bestrijken een breed terrein, van aanbevolen hoeveelheden voedingsstoffen tot bijvoorbeeld gezondheidsclaims. EFSA (2010) adviseert een koolhydraatinname van 45-60 energie%, toepasbaar voor kinderen ouder dan 1 jaar en volwassenen. De EFSA komt tot de conclusie dat er onvoldoende gegevens zijn om een bovengrens voor het gebruik van suikers vast te stellen. De aanbevolen hoeveelheid voedingsvezel voor volwassenen is 25 gram per dag.

Meer informatie:
Scientific Opinion on Dietary Reference Values for carbohydrates and dietary fibre

lees verder »

Consumeren we te veel suikers volgens de verschillende richtlijnen en adviezen?

De Gezondheidsraad heeft, naast het advies om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken, geen richtlijn opgesteld voor de inname van suikers. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om minder dan 10% van je dagelijkse energie inname uit vrije suikers te halen.

Volgens de laatste voedselconsumptiepeiling van het RIVM (2012-2016), halen Nederlands gemiddeld 12,8% van hun energie uit vrije suikers. Echter, deze aanbeveling van de WHO is niet gebaseerd op het ontstaan van overgewicht, maar alleen op het voorkómen van tandcariës. Het wetenschappelijke bewijs voor deze aanbeveling kwalificeren de onderzoekers zelf als ‘matig’.

lees verder »

Afdrukken

Factsheet Suikers in voedingsrichtlijnen

Rol van suiker

  • De Gezondheidsraad publiceerde in 2015 de nieuwe Richtlijnen goede voeding. De Raad adviseert om zo min mogelijk suikerhoudende dranken (dranken met toegevoegde suikers + vruchtensappen) te drinken.
  • De Gezondheidsraad heeft verder geen richtlijn opgesteld voor de inname van suikers.
  • De EFSA (European Food Safety Authority) concludeerde in 2010 dat er onvoldoende gegevens zijn om een bovengrens voor het gebruik van (toegevoegde) suikers vast te stellen.
  • De Nederlandse Diabetes Federatie geeft aan dat er geen energiepercentage voor koolhydraten aan te geven is dat gunstig is voor alle mensen met diabetes. Een beperking in geraffineerde zetmeelrijke voedingsmiddelen en producten die veel vrije suikers bevatten, lijkt echter altijd aan te bevelen.
  • De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert om minder dan 10 energieprocent uit vrije suikers te halen. Deze aanbeveling is alleen gebaseerd op het voorkómen van tandcariës (niet op overgewicht) en het wetenschappelijke bewijs voor deze aanbeveling kwalificeren de onderzoekers zelf als ‘matig’.

Informatiemap nu digitaal beschikbaar!

informatiemapBent u diëtist, voedingskundige intermediair of beleidsmaker? Dan biedt de informatiemap van Kenniscentrum suiker & voeding u achtergrondgegevens zoals samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, verschillende position papers en factsheets. Abonnees ontvangen enkele keren per jaar digitale updates van (delen van) de inhoud. Bekijk de complete informatiemap op www.suikerwetenschap.nl

 

Abonneer op updates

deel deze pagina