Warme melk met honing behulpzaam bij verstoring bioritme

In de wereld van de wetenschap zijn er talrijke relatief onontgonnen gebieden. De koppeling bioritme en voeding is er daar één van. Volgens prof.dr. Wop Rietveld zou onderzoek op dat gebied nog veel nieuwe kennis kunnen opleveren. Zijn persoonlijke advies bij een verstoorde nachtrust? Een beker warme melk met honing en een goede puzzel om de tijd door te komen...

Speuren op het web en in publicaties over de koppeling van beide thema's levert inderdaad slechts summiere informatie op. In "De 24-uurs-mens"¹ staat bijvoorbeeld te lezen dat inname van koffie en alcohol in het kader van jetlagbestrijding net nà een lange vlucht niet raadzaam zijn. Koffie wordt vaak gebruikt om de slaap uit te stellen en alcohol om de slaap juist op te wekken. 'Fout' meent de auteur van de kadertekst, Jan van Amsterdam, koffie en alcohol hebben in dit geval een averechts effect. Ze bemoeilijken de aanpassing van de lichaamsklok.

Op ploegendienstwerkers heeft koffie weer een totaal andere uitwerking. Prof. G.A. Kerkhof laat in een apart kader binnen dezelfde publicatie noteren hoe koffie een rol kan spelen bij het verhogen van alertheid en prestatievermogen. Iemand die nachtdiensten draait, zou bij aanvang van de nachtdienst 400 milligram cafeïne (ongeveer 4 kopjes) moeten innemen. Het effect ervan op het alert zijn en het presteren is nog tot 6 uur later aantoonbaar. "Ingenomen aan het begin van de eerste nachtdienst heft dat de verwachte verslechtering van de stemming en het prestatievermogen, en de vermindering van de alertheid op. Wordt de cafeïne-inname herhaald, dan blijft het stimulerend effect op de alertheid tenminste drie achtereenvolgende dagen aantoonbaar."².

Drie dagen achtereen alert blijven... voor veel mensen die lijden onder hun verstoringen van het bioritme zal dit beslist geen aanlokkelijk idee zijn. Weg met de koffie dus, welkom warme melk! Grootmoeders recept voor een beker warme melk met honing voor het slapen gaan blijkt zo gek nog niet.³ Melk bevat, evenals pinda's, amandelen, zaden, soja, kaas, ei, yoghurt, kwark, kalkoen, kip, sla, avocado, tomaat, dadels en banaan het bestanddeel tryptofaan. Hiervan is bekend dat het het serotonineniveau in de hersenen verhoogt, en op zijn beurt in melatonine kan worden omgezet. Het nuttigen van tryptofaan-bevattend voedsel (melk) in combinatie met koolhydraten (honing) zal ervoor zorgen dat het tryptofaan sneller doordringt in de hersenen. Dus, wie geen fan is van medicamenteuze inname van melatonine, kan het altijd op deze manier proberen.

Melatonine komt, net als tryptofaan, ook van nature in veel voedingsmiddelen voor. Denk hierbij aan uien, bananen, rijst, kersen en (rode) wijn. Echter, de aangetroffen hoeveelheden natuurlijke melatonine zijn zo marginaal, dat men enorme hoeveelheden zou moeten nuttigen om tot een significante inname van melatonine te komen. Medewerkers van de website www.skepp.be hebben ooit becijferd dat voor een equivalent van een pil van 5 milligram melatonine maar liefst 1120 bananen gegeten zouden moeten worden...

In het interview met Prof.dr. Wop Rietveld komt op een gegeven moment het anti-jetlag dieet ter sprake, een eetvoorschrift wat bij wijlen president Reagan klaarblijkelijk nogal zwaar op de maag lag. Toch blijken er decennia later nog steeds enthousiaste volgelingen van dit dieet te zijn. Voor wie tips zoekt voor eten en drinken bij lange vliegreizen is de site www.antijetlagdiet.com wellicht een aanrader. Voor zover bekend is er in onze contreien echter nooit gedegen onderzoek gedaan naar de vermeende kwaliteiten van deze leefwijze.

Zo lang het bij fragmentarische informatie en bakerpraatjes blijft, zal het thema bioritme en voeding helaas nog tot de relatief onontgonnen gebieden van de wetenschap blijven behoren...

Voetnoten

1. Rietveld, W.J. Kerkhof, G.A. Van Everdingen, J.J.E. en Koenen, E.M.H.W. De 24-uurs-mens, waar economie en biologie van tijd tot tijd botsen. Cahier Bio-Wetenschappen en Maatschappij, 3/2006. Pagina 36.
2. Rietveld, W.J. Kerkhof, G.A. Van Everdingen, J.J.E. en Koenen, E.M.H.W. De 24-uurs-mens, waar economie en biologie van tijd tot tijd botsen. Cahier Bio-Wetenschappen en Maatschappij, 3/2006. Pagina 49.
3. Een poging van Friesche Vlag om onder de naam Slaap Lekker speciale slaapbevorderende melk op de markt te brengen is in 2006 al na enige maanden gestrand. Kennelijk hechtten de 200 proefpersonen uit het onderzoek van Ziekenhuis Gelderse Vallei en Wageningen Universiteit meer vertrouwen aan grootmoeders recept dan aan een nieuw bedacht concept met toegevoegde lactium, een natuurlijk eiwitconcentraat dat volgens Friesche Vlag een bewezen ontspannende werking zou moeten hebben... (Bron: EVMI)