logo KSV groot transparant

 Onderzoek         Contact  FAQ

EFSA: niet mogelijk om wetenschappelijke bovengrens voor inname suikers vast te stellen

Op 28 februari 2022 publiceerde de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) een wetenschappelijke Opinie over de Maximaal Toelaatbare Inname* van suikers. Het doel van dit advies is om de 27 Europese Lidstaten te ondersteunen bij het opstellen van richtlijnen voor de inname van suikers in hun land, op basis van wetenschappelijke feiten.

Voor dit rapport analyseerde EFSA de resultaten van een groot aantal studies. Op basis van deze analyses concludeert EFSA dat het niet mogelijk is om een Maximaal Toelaatbare Inname van suikers vast te stellen. Desondanks adviseren de EFSA deskundigen om in de context van een adequate voeding de hoeveelheid vrije- en toegevoegde suikers in de voeding zo laag mogelijk te houden en daardoor zal volgens EFSA de inname van totaal suikers in dezelfde mate dalen. Bij deze adviezen zijn vraagtekens te plaatsen, omdat EFSA zelf aangeeft deze adviezen niet wetenschappelijk te kunnen onderbouwen.

*Een Maximaal Toelaatbare Inname is het maximale niveau van de chronische dagelijkse inname van (totale/toegevoegde/vrije) suikers afkomstig van alle geconsumeerde voedingsmiddelen waarvan wordt geoordeeld dat het onwaarschijnlijk is dat beneden dit innameniveau een risico op nadelige gezondheidseffecten voor mensen met zich meebrengt. Een veilige inname is de hoogste chronische inname van suikers waarover redelijk vertrouwen bestaat dat er geen schadelijke effecten aan zijn verbonden. Dat wil zeggen een grenswaarde voor de dagelijkse inname die niet samenhangt met schadelijke gezondheidseffecten.

De relatie tussen inname van suikers en ziektes

In de Wetenschappelijke Opinie concludeert EFSA dat het, ondanks het grote aantal studies, niet mogelijk is een maximaal toelaatbare inname van suikers vast te stellen. Bij het vorige rapport van EFSA uit 2010 leidde dit tot de conclusie dat er onvoldoende bewijs is voor een maximale bovengrens voor de inname van suikers. Destijds zag EFSA ervan af om een (kwantitatief of kwalitatief) advies over de suikerinname te geven. Bij dit nieuwe rapport kiezen de deskundigen van EFSA er echter toch voor om een kwalitatief advies uit te brengen: namelijk om de hoeveelheid vrije- en toegevoegde suikers in de voeding zo laag mogelijk te houden in de context van een adequate voeding. Dit is opvallend aangezien EFSA zelf aangeeft dat er teveel onzekerheden zijn over de relatie tussen de inname van vrije- en toegevoegde suikers en nadelige gezondheidseffecten bij een inname onder de 10 energieprocent (dit betekent dat minder dan 10% van alle calorieën van vrije- of toegevoegde suikers afkomstig zijn): “The Panel notes, however, that at levels of added or free sugars intake below 10 E% uncertainty is high regarding the shape and direction of the relationships between added and free sugars intake and the risk of metabolic diseases.”

Onzekerheden over het wetenschappelijk bewijs

Om tot het advies te komen over de hoeveelheid vrije- en toegevoegde suikers in de voeding zo laag mogelijk te houden binnen een adequaat voedingspatroon, hebben de deskundigen van EFSA op bepaalde punten keuzes moeten maken. Bij enkele keuzes zijn echter vraagtekens te plaatsen, ook omdat er soms wordt afgeweken van hun eigen protocol, zoals dat is opgesteld in 2018.

  1. Allereerst is het een advies (‘as low as possible’) dat lijkt ingegeven door maatschappelijke/politieke overwegingen. Het advies is niet wetenschappelijk onderbouwd.
  2. EFSA gaat er in de Opinie vanuit dat alle relaties tussen de inname van toegevoegde en vrije suikers en gezondheidseffecten lineair (een rechte lijn) zijn, zonder drempelwaarde. Dit zou betekenen dat de inname van elke zeer kleine hoeveelheid van deze suikers al schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Dit geldt in de wetenschap enkel voor (genotoxisch) kankerverwekkende stoffen: die kunnen al vanaf één molecuul effect hebben; suiker is echter niet kankerverwekkend. Uit de wetenschappelijke literatuur én de Opinie van EFSA blijkt dat de relaties niet-lineair zijn. Dit duidt op een drempelwaarde. Het bestaan van een drempelwaarde sluit aan bij de biologie van het menselijke lichaam dat beschikt over mechanismes als homeostase en herstel. Dit is ook de basis van de toxicologische risicobeoordeling zoals EFSA, de WHO en andere wetenschappelijke organisaties dat al decennia lang doen. EFSA wijkt dit keer af van erkende toxicologische principes en ook van haar eerdere wetenschappelijke beoordelingen.

Consequenties adviesrapport

De niet voldoende wetenschappelijk onderbouwde conclusie van de EFSA deskundigen voor een inname van zo min mogelijk toegevoegde of vrije suikers kan risicomanagers op het verkeerde been zetten (treffen van te vergaande maatregelen) en consumenten misleiden. De indruk wordt namelijk gewekt dat de inname van een zeer kleine hoeveelheid suiker al schadelijk kan zijn voor de gezondheid, terwijl het menselijk lichaam uitstekend in staat is om met suikers om te gaan in de stofwisseling. Met een éénzijdig advies met betrekking tot vrije- en toegevoegde suikers bestaat de kans op onvoorziene, negatieve gezondheidskundige neveneffecten. Steeds meer voedingsrichtlijnen, waaronder de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad, richten zich op voedingsmiddelen of voedingspatronen in plaats van specifieke voedingsstoffen, zoals suikers. Zolang er geen goed wetenschappelijk onderbouwde reden is om één specifieke voedingstof (suikers) te reduceren tot nul, zou de focus van het Nederlandse voedingsbeleid op voedingsmiddelen en -patronen moeten liggen in lijn met de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad.

Bron: https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/7074

Informatiemap nu digitaal beschikbaar!

informatiemapBent u diëtist, voedingskundige intermediair of beleidsmaker? Dan biedt de informatiemap van Kenniscentrum suiker & voeding u achtergrondgegevens zoals samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, verschillende position papers en factsheets. Abonnees ontvangen enkele keren per jaar digitale updates van (delen van) de inhoud. Bekijk de complete informatiemap op www.suikerwetenschap.nl

 

Abonneer op updates

deel deze pagina