logo KSV groot transparant

 Onderzoek         Contact  FAQ

Campagnestuk foodwatch: suggestief en tendentieus

Op dinsdag 19 augustus 2020 verscheen het campagnestuk ‘Big Sugar’ in Nederland – de versmelting tussen wetenschappers en de suikerindustrie van foodwatch. Volgens foodwatch gebruikt de suikerindustrie de wetenschap om suiker in een positief daglicht te stellen.

Het stuk heeft duidelijk tot doel om de suikersector buitenspel te zetten in de discussies over suiker. Want dan krijgt foodwatch zelf wellicht meer invloed in het maatschappelijk debat. Dat mag de club willen. Maar wordt het debat dan beter?

Foodwatch vindt eigenlijk alle uitingen van wetenschappers, die niet tegen de belangen van de industrie zijn, verwerpelijk. “Onafhankelijk onderzoek” naar suiker is volgens hen alleen onderzoek dat negatief is over suiker. Dat is dus niet serieus te nemen.

Het stuk staat vol met uit z’n verband gehaalde citaten. Nuances en kritische kanttekeningen zijn weggelaten. Het verhaal is daardoor suggestief en tendentieus. Ons eerder gegeven schriftelijke en mondelinge weerwoord staat er ook niet in. Niet verbazend, want bij foodwatch werken ‘campaigners / activisten’, die de voedingsmiddelenindustrie bestrijden, en die zelf aangeven dat suiker hun ‘vijand’ is en geen enkel commercieel bedrijf lijken te vertrouwen. Hier volgen vier voorbeelden van de vele dubieuze stellingnames uit het campagnestuk.

Over suiker en energieverbranding

Foodwatch schrijft op pagina 24:

Wetenschapper 3 trekt in een infokick in twijfel dat suiker een dikmaker is: “Suiker heeft de naam een dikmaker te zijn, maar dat is niet helemaal terecht. Het maakt niet uit waar de calorieën vandaan komen. Te veel calorieën innemen, leidt tot een grotere kans op overgewicht”.

Dit klopt. Op grond van 12 onderzoeken concluderen Te Morenga et al. (2014) dat suikers geen specifiek dikmakend effect hebben maar dat gewichtstoename ontstaat wanneer er meer calorieën binnenkomen dan dat er worden verbruikt. Dit staat ook vermeld in het rapport van de WHO. Dat meldt foodwatch niet. Wel de stelling dat calorieën van suikerhoudende dranken niet kunnen worden vergeleken met de voedzame calorieën van andere voedingsmiddelen. Maar in hetzelfde filmpje zegt dezelfde wetenschapper ook: “Pas op met suikerhoudende dranken, want daar neem je snel te veel van”. Ook dit heeft foodwatch weggelaten.

Op onze websites communiceren wij de richtlijn ‘Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken’ op diverse plaatsen. Ook schrijven we: “De consumptie van voeding met een hoge energiedichtheid (veel vetten, suikers en weinig voedingsvezel) en het eten van grote porties verhoogt de inname van energie.” Daarnaast waarschuwen wij in onze publicaties: “Overconsumptie van suiker – net als overconsumptie van andere voedingsmiddelen – kan op den duur leiden tot overgewicht en daarmee samenhangende chronische ziekten.” Foodwatch noemt het niet.

Over suiker en mondgezondheid

Foodwatch schrijft op pagina 25:

Ook in een uitgebreide position paper zwakt wetenschapper 6 de rol van suiker bij tanderosie af (2016): “Bij tanderosie spelen andere factoren dan suiker een rol. De directe etsende werking van zuren veroorzaakt tanderosie (eventueel in combinatie met mechanische slijtage). Suiker in een waterige oplossing is neutraal: de zuurgraad ligt tussen 6 en 8. Aan zure voedingsmiddelen zoals frisdranken of vruchtendranken wordt vaak suiker toegevoegd om ze minder zuur te laten smaken. De toevoeging van suiker heeft echter geen invloed op de zuurgraad.

Hieruit blijkt dat foodwatch het verschil tussen tandcariës en tanderosie niet kent en bewust selectief citeert. Tanderosie ontstaat (anders dan tandcariës) niet door suiker, maar door directe zuren in de voeding. Tandcariës ontstaat doordat bacteriën in je mond, suikers (en zetmeel) omzetten in zuren.

Dit staat op diverse plekken correct in de genoemde position paper: “Bij tandcariës spelen twee factoren een belangrijke rol: 1) tandplaque met bacteriën en 2) suiker en (plakkend) zetmeel in de voeding.” en “Frequente inname van suikers is een risicofactor voor het ontstaan van cariës.” Foodwatch laat dit achterwege. 

Over suiker en verslaving

Een ander verwijt is dat wij communiceren dat suiker niet verslavend is. Volgens het campagnestuk is dat verkeerd en daarvoor citeert foodwatch één bron. Onze informatie dat suiker niet verslavend is volgt wetenschappelijke consensus, zoals verwoord in het consensus statement van NeuroFAST, een onafhankelijk samenwerkingsverband van elf Europese universiteiten en onderzoeksinstellingen, gefinancierd door de EU. Hoewel wij in onze communicatie overal refereren naar dit onafhankelijke rapport heeft foodwatch dit niet genoemd.

Over suiker en etikettering

Foodwatch verwijt ons dat suikers vaak worden aangeduid met ‘schuilnamen’, om de consument te misleiden. Dit is feitelijk onjuist. Volgens de Europese levensmiddelenwetgeving, die wordt gehandhaafd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, moet op een etiket van een levensmiddel de specifieke naam van het ingrediënt, additief of E-nummer genoemd worden. Fabrikanten kunnen dus niet zelf kiezen of ze ‘suiker’, ‘glucosesiroop’ of ‘sapconcentraat’ op een etiket zetten en kunnen dat niet zomaar weglaten. Bovendien wordt altijd ook de totale hoeveelheid suikers, ongeacht de naam op de verpakking of waar ze vandaan komen, wettelijk verplicht vermeld in de voedingswaardedeclaratie. Die Europese wetgeving wil juist dat de consument duidelijk wordt geïnformeerd over o.a. vetten, suikers en energetische waarde.  Ook dat verzuimt foodwatch te vermelden.

Foodwatch misleidt met het stuk consumenten en besmeurt wetenschappers door selectief en onvolledig te shoppen in uitspraken. In 2019 probeerde het tv-programma Rambam dit ook. Na een onafhankelijk onderzoek naar die uitzending heeft BNN-Vara excuses gemaakt voor deze - naar eigen zeggen - “journalistieke miskleun”. Paul Mesters (CEO) en Andries Olie (CSR manager) van Cosun Beet Company gaven onlangs een interview in VoedingNU over deze moderne heksenjacht op wetenschappers.

Er is nooit een geheim van gemaakt dat Cosun Beet Company Kenniscentrum suiker & voeding financiert. Wij willen goede voorlichting geven over suiker en de rol in het voedingspatroon. De communicatie is conform de consensus van de Nederlandse Gezondheidsraad en is inhoudelijk correct. Wetenschappelijk onderzoek dat wij financieren wordt altijd - ongeacht de uitkomst - gepubliceerd in peer-reviewed journals en staat transparant online vermeld. Kenniscentrum suiker & voeding staat, zoals bekend bij foodwatch, altijd open voor constructieve gesprekken om inhoudelijk in te gaan op de uitkomsten van het wetenschappelijk onderzoek dat KSV heeft geïnitieerd.

Informatiemap nu digitaal beschikbaar!

informatiemapBent u diëtist, voedingskundige intermediair of beleidsmaker? Dan biedt de informatiemap van Kenniscentrum suiker & voeding u achtergrondgegevens zoals samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, verschillende position papers en factsheets. Abonnees ontvangen enkele keren per jaar digitale updates van (delen van) de inhoud. Bekijk de complete informatiemap op www.suikerwetenschap.nl

 

Abonneer op updates

deel deze pagina