Hoe word je 100+?

Zomaar een greep uit een weekje mediaspotten: de Kazachstaanse Sakhan Dosova (130) overlijdt aan een slippartij in haar badkamer, de Britse Ivy Bean (104) blijkt 's werelds oudste twitteraar, de Italiaanse Maria Donati (101) stelt zich kandidaat voor de a.s. gemeenteraadsverkiezingen, de Amerikaanse Edna Parker (114) is officieel de oudst levende persoon op aarde en de Belgische Henri Kinable (80) poseert met zijn dochtertje van anderhalf... Wat is het geheim van hun hoge leeftijd?

Sakhan Dosova heeft haar leven lang geen medicijnen tot zich genomen en was altijd positief, aldus haar eveneens hoogbejaarde dochter. Haar uitglijer was dan ook pure pech. Ivy Bean laat haar medebewoners in het bejaardenhuis zien dat je ècht niet bang hoeft te zijn voor moderne technieken en Maria Donati gaat geheel mee in de politieke aspiraties van de rest van haar familie. Wat is het geheim van een lang en gelukkig (lees: gezond) leven?

Longevity

In Amerika leeft, meer dan bij ons, het begrip longevity. Longevity staat voor gezond en vitaal ouder worden en hoort in een wetenschappelijke benadering van het begrip thuis onder de preventieve geneeskunde. Hoewel de term longevity vooral lijkt te gaan over lang leven is de aandacht niet zozeer gericht op de kwantiteit maar juist op de kwaliteit van leven. Kwaliteit van leven is overigens niet iets waar je alleen als hoogbejaarde mee bezig zou moeten zijn, maar eigenlijk al je hele leven. Een jarenlange routine in beweging en sport kunnen immers de vermindering van bot- en spiermassa significant vertragen. Zo zijn er nog veel meer feiten die iets zouden toevoegen aan longevity. Uit Wageningen komt bijvoorbeeld het verheugende bericht dat wijndrinkers vijf jaar langer leven dan mensen die helemaal geen alcohol gebruiken ¹. Ook in de media verschijnen bijna dagelijks tips voor een lang en gezond leven. Hoewel niet of nooit wetenschappelijk aangetoond worden zij vaak gretig door het grote publiek voor waar aangenomen.

Lang leve je langlevende familie

Naast fictie en fabels op het gebied van longevity is ook de wetenschap druk met longevity getuige grootschalige onderzoeken in binnen- en buitenland. In de Leiden Langleven Studie² bijvoorbeeld worden 420 families onderzocht en gevolgd waarvan nog minimaal 2 langlevende gezinsleden in leven zijn, waarbij langlevend betekent voor mannen dat ze 89 jaar en ouder zijn en vrouw 91 jaar en ouder. In deze studie wordt lang en gezond leven gezien als het resultaat van genen, omgevingsfactoren, toeval en de wisselwerking hiertussen. Uit analyse van de eerste 100 families is gebleken dat eerstegraads familieleden van de langlevende broers en/of zussen gemiddeld een 30% lagere sterftekans hebben in vergelijking met hun geboortecohort. Een interessant en complex onderzoek waarover regelmatig gepubliceerd wordt.

Hup naar de 90!

Wie de uitkomsten van bovenstaand onderzoek niet wil afwachten, kan hoop en advies putten uit de Physicians' Health Study³, een langlopende trial door epidemiologen van Harvard University in de VS. De kans dat een dikke, rokende zeventiger met een sedentaire leefstijl, een hoge bloeddruk en suikerziekte de leeftijd van negentig jaar haalt, is 4 procent. De kans dat niet-rokende, slanke mannen met een normale bloeddruk zonder suikerziekte negentig jaar oud worden is 54 procent. Dat geeft zeker te denken over het geheim van een lang en gezond leven.

Tot besluit ter overdenking een citaat van de slechts 57 jaar oud geworden G.C. Lichtenberg (1742-1799): "Niets maakt sneller oud dan er eeuwig mee bezig te zijn."

Voetnoten

1. Martinette Streppel publiceert over alcoholconsumptie als levensverlenger in het Britse Journal of epidemiology and community health/mei 2009;
2. www.lumc.nl/con/2095/83047/86636/86648/;
3. http://phs.bwh.harvard.edu/.