logo kenniscentrumsuikerenvoeding 50jaar website

 Onderzoek         Contact  FAQ

Symposium 50 jaar Kenniscentrum suiker & voeding

Normaal communiceren over suiker, hoe doe je dat? Hoe kun je de juiste feiten over suiker voor het voetlicht brengen, in een wereld waarin suiker vooral wordt afgeschilderd als iets wat niet goed is en wordt gedemoniseerd? En hoe kun je als wetenschapper nog geloofwaardig zijn als je samenwerkt met de (suiker)industrie? Het waren twee hoofdvragen die beantwoord werden tijdens jubileumsymposium van Kenniscentrum suiker & voeding dat op 21 november zijn vijftigjarig jubileum vierde met een middagsymposium in Kasteel de Hooge Vuursche in Baarn.

Kenniscentrum suiker & voeding werd 50 jaar geleden opgericht en had als doel onderzoek over de rol van suiker in onze voeding te laten uitvoeren en wetenschappelijke informatie over suiker te verspreiden. ‘Dat doen we nu eigenlijk nog steeds’, vertelde Janine Verheesen de directeur van Kenniscentrum suiker & voeding tijdens het symposium. Maar het maatschappelijke klimaat rond suiker is in vijf decennia wel veranderd. ‘In de begintijd van het centrum (toen nog Suikerstichting Nederland geheten) werd er nog mild en normaal over de rol van suiker gepraat in het maatschappelijk verkeer’, vervolgt zij. ‘Ook toen was er bewustzijn over suiker met betrekking tot overgewicht en mondgezondheid, maar we konden gewoon zeggen, ‘suiker past in een gezonde voeding’. Nu zien we dat suiker in veel opzichten in de (sociale) media en op internet in een negatief daglicht wordt gezet. Het is daarbij steeds lastiger om als kenniscentrum, gefinancierd door de suiker sector, als serieuze gesprekspartner de dialoog aan te gaan. Suiker wordt snel geassocieerd met “slecht” en de feiten over suiker lijken er niet meer toe te doen.’ Hoe vertekend het beeld van suiker is, illustreerde Verheesen aan de hand van de geschatte hoeveelheid kilocalorieën in suiker door consumenten. Een klontje van vijf gram bevat twintig calorieën, maar gevraagd naar de hoeveelheid calorieën in een suikerklontje schatte de consument in 2013 dat het 49 kcal bevat, in 2017 was dat 94 kcal.

Negatief imago

Dat was dan ook de reden voor het jubilerende Kenniscentrum om op het symposium ‘Iedereen weet het beter’ sprekers uit te nodigen die ingingen op het ontstaan van het negatieve imago van suiker en wat er mogelijk aan te doen is. Daarbij kwam ook de geloofwaardigheid van (voedings)wetenschappers aan bod, al dan niet betaald door de (suiker)industrie. Daarbij kwam naar voren dat het imagoprobleem (fake news) niet exclusief is voor suiker, want ook rond stikstof en het klimaat of vaccinatie, doen wilde, veel ongefundeerde verhalen de ronde. Volksfilosoof Bas Haring van de Universiteit van Leiden legde uit dat het niet verwonderlijk is dat het publiek vragen stelt als er door een wetenschappers wordt samengewerkt met de industrie. Een belang, hoe klein ook, doet volgens hem afbreuk aan geloofwaardigheid en daar is weinig tegenin te brengen. Wat je niet moet doen, is ontkennen (bijvoorbeeld met feiten) wat mensen denken, weet filosoof Haring. Je moet volgens hem de mensen niet met conclusies om de oren slaan, maar de twijfels die er zijn benoemen en hen stap voor stap helpen om er zelf achter te komen wat de waarheid is. Dat suiker zo negatief wordt beoordeeld, komt volgens Haring ook omdat het lekker is. Iets wat lekker is, daar moet wel iets ongezonds aan zitten, dat kan haast niet anders, is de mening van veel mensen.

Verhalen en tegenverhalen

Hoogleraar Narratieve Communicatie José Sanders van het Centre for Language Studies aan de Radboud Universiteit Nijmegen voegde er tijdens haar voordracht aan toe dat het vertellen van het eigen verhaal voor de beeldvorming rond suiker uitermate belangrijk is. De negativiteit rond suiker is veelal opgehangen aan persoonlijke succesverhalen van mensen die zich gezonder zijn gaan voelen door suiker te laten staan. Dergelijke ervaringen worden vooral gedeeld via internet en sociale media. Dergelijke ik-verhalen zijn door de aansprekende rolmodellen heel aansprekend en invloedrijk. Als overal rondzingt dat suiker gevaarlijk is, is het tij niet zo snel te keren met wetenschappelijke tegenargumenten. Voor de suikerindustrie is het nu vooral belangrijk om het eigen verhaal te vertellen. Als de sector op een eerlijke manier laat zien hoe er gewerkt wordt, en wat de drijfveren ervan zijn, draagt dat bij aan de transparantie en het vertrouwen van de sector. Er zijn vast genoeg mensen die blij en trots hun eigen doelen en ervaringen willen delen, zegt Sanders.


Een volledig verslag van het symposium wordt binnenkort beschikbaar gesteld op www.suikerwetenschap.nl. 

Informatiemap nu digitaal beschikbaar!

informatiemapBent u diëtist, voedingskundige intermediair of beleidsmaker? Dan biedt de informatiemap van Kenniscentrum suiker & voeding u achtergrondgegevens zoals samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, verschillende position papers en factsheets. Abonnees ontvangen enkele keren per jaar digitale updates van (delen van) de inhoud. Bekijk de complete informatiemap op www.suikerwetenschap.nl

 

Abonneer op updates

deel deze pagina