logo kenniscentrumsuikerenvoeding 50jaar website

 Onderzoek         Contact  FAQ

RAMBAM onderzoekt of onderzoeksuitslagen te koop zijn

Donderdag 24 januari zendt RAMBAM een programma uit met als onderwerp MARKTONDERZOEK. 'Rambam onderzoekt of onderzoeksuitslagen te koop zijn'. Voor deze uitzending hebben mensen van Rambam stiekem opnames gemaakt tijdens onze nascholing in Utrecht op 27 november jongstleden (Koolhydraten en gewicht. Wat adviseer jij de cliënt.)

Wij zijn verbolgen over de werkwijze van de programmamakers en plaatsen daarom onze reactie op de website. 

Reactie FNLI

logo fnli

Onderwerp | Reactief statement uitzending Rambam ‘’MARKTONDERZOEK: Rambam onderzoekt of onderzoeksresultaten te koop zijn.’’ Datum | 24 januari 2019  


Publiek-private samenwerking cruciaal voor wetenschappelijk onderzoek

Op 24 januari is een aflevering van het televisieprogramma Rambam verschenen, waarbij zowel marktonderzoek als het toegankelijk maken van wetenschappelijk onderzoek en de rol van het bedrijfsleven om dit financieel mede mogelijk aan de orde kwam. Een breed thema waar al langer en voortdurend over wordt gesproken in wetenschap, politiek, bedrijfsleven en maatschappij. Helaas gaan de makers van Rambam in hun werkwijze voorbij aan de kern.

Vele partijen hebben er belang bij dat er wetenschappelijk onderzoek plaatsvindt, zo ook het bedrijfsleven. Onder meer vanuit een maatschappelijke verantwoordelijkheid als het beschikken over kennis van het eigen product. En ook met het oog op innovatie: zowel nieuwe producten als het verbeteren van producten beginnen bij onderzoek. Wat betreft levensmiddelen geldt bovendien dat wetenschappelijk onderzoek feitelijke houvast biedt in de huidige wervelwinden van hypes rond voeding. Publiek en privaat belang gaan hier hand in hand.

Transparante samenwerkingen noodzakelijk Wetenschappelijk onderzoek vindt niet vanzelf plaats; daarvoor zijn middelen nodig. Bedrijven, maar ook andere belanghebbenden, zoals aan overheid gelieerde en maatschappelijke organisaties, dragen bij aan die middelen. Ook al kunnen belangen uiteenlopen, dit dient altijd met inachtneming van wetenschappelijke integriteit te gebeuren. Veel onderzoek vindt simpelweg niet plaats zonder dergelijke samenwerking. Wat daarbij voorop staat is transparantie in de breedste zin van het woord: van opdrachtgever tot vraagstelling.

Wetenschappers en betrokkenen hebben er eveneens belang bij dat wetenschappelijke kennis niet alleen bestaat, maar ook breed verspreid en gebruikt wordt en bij kan dragen aan een gebalanceerde afwegingen en berichtgeving. Ook dat kunnen wetenschappers, gezamenlijk met overheden, NGO’s en bedrijfsleven bevorderen, waarbij samenwerking altijd transparant benoemd moet worden.

Vertrouwen in wetenschappelijke integriteit Centraal in dit thema staat wetenschappelijke integriteit. Wetenschappers zien daar onderling, vanuit daarvoor bestemde organen (denk aan KNAW, NWO, VSNU) en op basis van criteria op toe. Het is ook goed dat dit van buiten kritisch wordt gevolgd. De fictieve casus van Rambam waarbij één onderzoeker aangeeft bij voorbaat bepaalde resultaten te kunnen garanderen lijkt wat dat betreft haaks te staan op het principe van wetenschappelijke integriteit. Echter, het op grond hiervan verder bij voorbaat in twijfel trekken van wetenschappelijke integriteit in het algemeen enkel om de reden dat er sprake is van publiek-private samenwerking doet geen recht aan de feitelijke situatie. De verder in het programma genoemde werkelijk bestaande voorbeelden met namen van opdrachtgevers erbij, laten zien dat er juist wel transparant en zorgvuldig te werk wordt gegaan.


Marktonderzoeken In dezelfde uitzending besteed Rambam aandacht aan marktonderzoeken. Hierbij gaat het niet zozeer om wetenschappelijk onderzoek naar bijvoorbeeld voedingsstoffen, als wel voornamelijk om onderzoek naar kennis, houding en gedrag van consumenten ten aanzien van een specifiek product of een categorie. Wanneer bedrijven of branches marktonderzoek doen, is daar niks geheimzinnigs aan. Waar een consument voorkeur aan geeft of wat hij zij prefereert helpt om aan de behoeftes van consumenten te voldoen en nieuwe producten te ontwikkelen. Uiteraard zoekt men daarbij naar interessante feitjes en weetjes over de consumenten van hun productgroep.

Meestal worden deze door daarin gespecialiseerde en gecertificeerde bureau’s verricht via consumentenpanels. Deze onderzoeken zijn vanzelfsprekend van geheel andere relevantie dan wetenschappelijke studies. Rambam plaatst het wat dat betreft ten onrechte in dezelfde hoek.

Dit neemt niet weg dat marktonderzoeksbureau’s ook een verantwoordelijkheid hebben. Ook hier is transparantie over opdrachtgever, -nemer en onderzoeksmethode van belang. Hoewel enkele geanonimiseerde voorbeelden in Rambam niet representatief hoeven te zijn voor alle marktonderzoeksbureau’s, ligt er een taak voor deze branche om elkaar kritisch te blijven aanspreken op werkwijzen.

Verder in gesprek over publiek-private financiering Als gezegd is al langer en voortdurend aandacht voor publiek-private financiering van wetenschappelijk onderzoek. FNLI juicht een open debat hierover toe en zal hieraan blijven bijdragen in dialoog met wetenschappers en alle andere betrokkenen.

 

Reactie Kenniscentrum suiker & voeding

logo KSV groot transparant

Graag willen wij u attenderen op de uitzending van het tv-programma Rambam van aanstaande donderdag 24 januari 2019 op NPO3.

Ene ‘Renee Goossens’ en ene ‘Juliette Groot’ meldden zich vorig jaar voor onze Nascholingsmiddag Koolhydraten en Gewicht op 27 november in Utrecht. Ze mailden beiden te werken voor het communicatiebureau ‘Priority Publishing’ uit Vught dat ook een kenniscentrum wilde opzetten. Tijdens het seminar hebben ze beelden opgenomen en aanwezigen uitgehoord. Vorige week kregen wij bericht van Maartje van der Sande van productiebedrijf CCCP. CCCP maakt in opdracht van BNNVARA het televisieprogramma Rambam. Daaruit bleek dat de twee dames verslaggevers waren voor Rambam en dat hun opnames in de uitzending komen. Ze hadden valse voornamen en adressen gebruikt en hun communicatiebureau bestaat niet. Met gelijkaardige valse voorwendsels werden bovendien meerdere leden van de Wetenschappelijke Raad van het Kenniscentrum telefonisch gecontacteerd met de duidelijke bedoeling om hen uit te horen en hun wetenschappelijke integriteit in twijfel te trekken.

Het programma wil “onthullen en aan de kaak stellen” dat wetenschappers hun kennis delen op een seminar dat werd georganiseerd door Kenniscentrum suiker & voeding, dat wordt gesteund door de suikersector.

Allereerst vinden wij deze praktijk van Rambam/CCCP/BNNVARA erg vervelend voor de ca. 80 gewichtsconsulenten die onze nascholingsdag bijwoonden. Die willen nascholing in een veilige leeromgeving waarin ze niet geconfronteerd worden met listen en bedriegers. De reporters hebben daar inbreuk op gemaakt. Dat spijt ons zeer en daarvoor bieden wij excuses aan. Wij zullen de directie van BNNVARA van ons ongenoegen laten blijken. Wij stappen echter niet naar de Ombudsman NPO, de Raad voor de Journalistiek of de rechter. We kregen het gevoel dat de programmamakers dat graag zouden willen. Extra publiciteit! Daar doen we dus niet aan mee.

Rambam heeft niet alleen de privacywet maar ook de journalistieke beroepscode geschonden die – in de zg. Code van Bordeaux – voorschrijft dat journalisten op faire wijze en met open vizier te werk gaan. Van een uitzonderingssituatie – als het belang van de openbaarmaking bedrog rechtvaardigt – was geen sprake.

Bedrog was niet nodig en er wordt niets ‘onthuld’. Iedereen kan in onze publicaties lezen wat wij zeggen over suiker en waar wij onze kennis op baseren.

Iedereen mag weten wat onze relatie is met de bedrijfssector en de wetenschap. Daar is geen undercoverjournalistiek voor nodig. Rambam wil louter effectbejag. Het is treurig dat BNNVARA dat nodig vindt voor dit programma.

Rambam vindt een relatie tussen wetenschap en suikersector verdacht. Dat zien we in voedseldebatten vaker. Als de feiten onweerlegbaar zijn gooit men het op de geloofwaardigheid van de bron. Ja, Kenniscentrum suiker & voeding wordt betaald door de suikersector. Ja, sprekers in het seminar kregen van het Kenniscentrum een vergoeding. Maar wat klopte er niet aan wat er verteld werd? Het seminar was geaccrediteerd bij de Beroepsvereniging voor Gewichtsconsulenten Nederland en de Nederlandse Vereniging van Praktijkondersteuners. Deelnemers kregen terecht studiepunten voor hun deelname eraan. Op de kennis die ze bij ons opdeden was niets aan te merken, hoezeer oneerlijke en tendentieuze journalisten ook hun best deden om dat anders voor te spiegelen.

 

Nieuwsbrief: suiker in perspectief

sip43-2

Hier de tweede editie van nummer 43 van ‘Suiker in perspectief’. Nieuw in dit nummer de resultaten van de lang verwachte vijfde Voedselconsumptiepeiling (2012-2016). Het opvallendste resultaat: Nederlanders eten iets gezonder. Maar hoe zit het met de consumptie van koolhydraten en suikers? Zijn we er meer of minder van gaan eten? Lees het antwoord op deze vragen in deze tweede editie! En verder nieuw in dit nummer zijn de reacties van drie diëtisten op de resultaten van de Voedselconsumptiepeiling en de publicatie van het Nationaal Preventieakkoord, dat staatsecretaris Paul Blokhuis op vrijdag 23 november ondertekende. Veel leesplezier.

Nieuwe Infokicks: informatieve filmpjes over suiker

Maakt suiker nu dik of niet? Is suiker verslavend? En waarom zit er eigenlijk suiker in voedingsmiddelen? Om uitleg en antwoord te geven op dergelijke vragen heeft Kenniscentrum suiker & voeding in samenwerking met wetenschappers op dit gebied een vijftal informatieve filmpjes gemaakt.

Bekijk alle infokicks

Informatiemap

informatiemapBent u diëtist, voedingskundige intermediair of beleidsmaker? Dan biedt de informatiemap van Kenniscentrum suiker & voeding u achtergrondgegevens zoals samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, verschillende position papers en factsheets. Abonnees ontvangen enkele keren per jaar een update van (delen van) de inhoud.

Vraag gratis aan

deel deze pagina