Weet jij wat de rol van koolhydraten in gezonde voeding is? Geef je cliënten advies wel of niet koolhydraatarm te eten? Samen met Prof.dr. Fred Brouns (Maastricht University) en Prof.dr. Lisbeth Mathus-Vliegen (AMC) gaan we in op vragen die met koolhydraten en gewicht te maken hebben. Er komen diverse thema’s aan bod zoals soorten koolhydraten, functies van koolhydraten en verschillende diëten die populair zijn.

Luister ook naar Tom de Bruyne, medeoprichter van SUE Amsterdam, een bureau dat is gespecialiseerd in gedragsbeïnvloeding. Wat zijn de knoppen waar je aan moet draaien zodat iemand z’n gedrag verandert? De Bruyne belooft: aan het eind van de presentatie zou je in staat moeten zijn om iedereen alles te laten doen wat je wilt!

Programma:

14:30 uur  Ontvangst en registratie
15:00 uur  Welkom door de dagvoorzitter, Anniek Sturm
15.15 uur  'Kan sporen van ratio bevatten', Liesbeth Oerlemans, MSc
15:30 uur  ‘Verteerbare  koolhydraten’, prof.dr. Fred Brouns
16.20 uur  ‘Koolhydraten: soorten en karakteristieken zien’,  prof.dr. Fred Brouns
16.40 uur  ‘Onverteerbare koolhydraten’, prof.dr. Fred Brouns
17.00 uur  PAUZE, soep en broodjes
17.50 uur  ‘Diëten langs de meetlat’, prof.dr. Lisbeth Mathus-Vliegen
18.50 uur  ‘Hoe beïnvloed je gedrag en ontwerp je gewoontes?’, Tom de Bruyne, MSc
19.50 uur  Afsluiting door de dagvoorzitter, Anniek Sturm
20:00 uur  Wel thuis

Samenvatting onderdelen:

15.15 uur  'Kan sporen van ratio bevatten', Liesbeth Oerlemans, MSc

Mw. Oerlemans gaat in de inleiding van deze dag in op het onderscheid tussen marketing en feiten en geeft deelnemers praktische tips hoe ze informatie goed kunnen beoordelen

15:30 uur  ‘Verteerbare  koolhydraten’, prof.dr. Fred Brouns

Er is op de sociale media veel te doen over de effecten van suikers op overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten. Daarbij is vooral gewezen op de rol van vruchtensuiker (fructose) als “giftige suiker” die leidt tot leververvetting, extra eten, verslaving, overgewicht en chronische ziekte. Maar ook over fructose aanwezig in iso-glucosesiroop en in tafelsuiker. Dergelijke uitspraken over fructose hebben hun oorsprong in studies die gedaan zijn met zeer hoge doseringen, meestal als puur fructose. Doseringen die veel hoger zijn dan wij als mensen normaal consumeren en het onderzoek is meestal uitgevoerd bij proefdieren. In dit kader is relevant dat wij, mensen, fructose vrijwel altijd samen met glucose consumeren. De bloedglucoserespons, hormonale reacties en stofwisselingseffecten van consumptie van  glucose + fructose verschillen echter sterk  van de effecten die worden waargenomen na inname van puur fructose.

Uit zeer veel onderzoeken is naar voren gekomen dat overconsumptie van suiker, met name door het drinken van suikerhoudende dranken leidt tot gezondheidsschade, vooral door overgewicht en daardoor verstoorde stofwisseling. Met als gevolg een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en diabetes. Tevens is duidelijk geworden dat primair een toename van de energie-inname verantwoordelijk is voor het ontwikkelen van overgewicht en niet het soort koolhydraat.

Belangrijke vragen in dit opzicht zijn:

  1. Wat zijn koolhydraten?
  2. Wat zijn de moleculaire verschijningsvormen?
  3. Verschillen suikers van natuurlijke synthese van die resulterend uit industriële isolatie of synthese?
  4. Wat zijn de verschillen in vertering, absorptie en stofwisseling?

Voor het verbeteren van insulineongevoeligheid en/of verstoorde bloedglucose huishouding t.g.v. overgewicht wordt soms een sterke vermindering van de totale koolhydraatconsumptie aanbevolen. Is dit nuttig? Wat zijn de PRO’s en CON’s hiervan?

Omdat voeding slechts een van een reeks factoren is die van invloed is op het ontwikkelen van overgewicht en ziekte, zijn aanbevelingen tot het verbeteren van de algehele leefstijl van eminent belang! Daartoe behoren:

  1. Bij iedere maaltijd minder eten dan je “op zou kunnen”
  2. Sterke beperking van suikerhoudende frisdranken
  3. Verstandige keuze van beleg op brood en bijgerechten bij aardappelen, rijst en pasta
  4. Meer consumptie van plantrijke maaltijden die tevens rijk zijn aan voedingsvezels
  5. Sterk beperken van alcohol consumptie
  6. meer bewegen
  7. Stoppen met roken.

In deze lezing licht prof.dr. Brouns de belangrijkste verteerbare koolhydraten toe, evenals hun samenstelling en hun stofwisselingseffecten. Hij gaat tevens in op het gegeven dat alles wat wij consumeren schadelijk voor de gezondheid kan worden, afhankelijk van de dagelijkse hoeveelheid.

16.40 uur  ‘Onverteerbare koolhydraten’, prof.dr. Fred Brouns

Niet verteerbare koolhydraten/voedingsvezels worden voor onze gezondheid een steeds grotere rol toebedeeld. In het verleden werden vezels vaak gezien als onverteerbare substanties die geen bijdrage leveren aan onze dagelijkse energie- en voedingsstoffenbehoefte. Dit inzicht is imiddels verlaten en nu worden voedingsvezels als belangrijke stoffen gezien voor onze maag-darmfuncties, onze darmflora en onze weerstand tegen ziekten. Om deze reden wordt een verhoogde inname van voedingsvezelrijke levensmiddelen internationaal aanbevolen.

Wij eten doorgaans veel te weinig vezels. Wij zien dit vooral bij jonge kinderen en bij ouderen. Bij een zeer lage inname leidt dit tot een slechte stoelgang en een veelvoud van algemene klachten. Tevens neemt het risico op darmontstekingen toe. Vezelrijke maaltijden, door selectie van componenten met veel vezel en/of verrijking met vezels, zijn dus een STERKE aanrader ter bevordering van het welzijn.

Belangrijke vragen in dit opzicht zijn:

  1. Wat zijn voedingsvezels?
  2. Wat voor typen vezels zijn er?
  3. Wat doet voedselbewerking met de voedingsvezels?
  4. Wat doen vezels in ons lichaam?
  5. Welke voeding is rijk aan vezels? of juist niet?

In deze lezing bespreekt prof.dr. Brouns de belangrijkste niet-verteerbare koolhydraten/voedingsvezels, de samenstelling en de stofwisselings- en gezondheidseffecten.

17.50 uur  ‘Diëten langs de meetlat’, prof.dr. Lisbeth Mathus-Vliegen

Personen met overgewicht en obesitas hebben niet alleen psychische en sociale problemen met hun uiterlijk maar lopen ook fysiek vele risico’s op ziekten, die variëren van hart- en vaatziekten, diabetes, hypertensie tot leververvetting en talrijke vormen van kanker. Insuline-resistentie is hierbij vaak de centrale motor. Verbetering hierin en in de aan obesitas gekoppelde ziekten wordt bewerkstelligd door gewichtsverlies en een gezondere leefstijl.

Gewichtsconsulenten en praktijksondersteuners kunnen hierbij behulpzaam zijn als er nog geen medische gevolgen van obesitas aanwezig zijn en zij zitten dus in de frontlinie van de strijd tegen obesitas. Gewichtsvermindering van 5-15% geeft al zeer veel gezondheidswinst en de eerste stap is dan ook energiebeperking, meer lichaamsbeweging en verandering van gedrag. 

Energiebeperking kan heel simpel lijken door minder van alles te eten, maar het moet nog steeds een volwaardige voeding zijn. Extreme voorbeelden van energiebeperking, die niet voor de gewichtsconsulenten en praktijkondersteuners zijn weggelegd, zijn de laag calorische en zeer laag calorische diëten.

Om te proberen het simpeler te maken en op lange termijn vol te laten houden, heeft men meer speciaal naar vetbeperking, eiwitverrijking en koolhydraatbeperking gekeken. Maar hoe scoren deze diëten langs de wetenschappelijke meetlat? Vooral het laag-koolhydraatdieet is tegenwoordig een veel toegepast dieet en volgens sommigen geldt de slogan: hoe ketogener, hoe beter. Het probleem hierbij is de vraag waardoor de koolhydraten worden vervangen: door vet of door eiwit? Bij het bij iedereen bekende Atkins dieet is gekozen voor vet. Maar is de keuze voor eiwit in plaats van vet dan zoveel veiliger? En wat moeten we met het laag glycaemische index dieet?

Tijdens haar lezing gaat prof.dr. Mathus-Vliegen in op deze vragen en adviseert zij jou hoe jij het beste om kunnen gaan met populaire diëten en hoe jij cliënten kunnen adviseren en motiveren.

18.50 uur  ‘Hoe beïnvloed je gedrag en ontwerp je gewoontes? Over de duistere wetenschap van gedragsbeïnvloeding’, Tom de Bruyne, MSc

In zijn presentatie gaat dhr. De Bruyne in op vragen zoals: hoe werkt beïnvloeding? Wat zijn de knoppen waar je  aan moet draaien om iemand tot gedragsverandering aan te zetten. Hoe zorg je er voor dat je iemand kan helpen om een gezonde levensstijl vol te houden?

Het volstaat niet dat iemand weet wat hem te doen staat, of zelfs dat hij erg gemotiveerd is. Mensen kunnen perfect gemotiveerd zijn om een goed voornemen aan te pakken, om vervolgens na twee dagen weer in de oude gewoonte te vervallen.

In deze presentatie kijkt dhr. De Bruyne naar de belangrijkste technieken voor gedragsbeïnvloeding vanuit gedragspsychologie aan de hand van tot de verbeelding sprekende voorbeelden. De kennis over hoe beïnvloeding werkt, is een duistere kennis omdat je er zowel mensen mee kunt beïnvloeden zowel voor het goede als voor het kwade.

De grootste beïnvloedingsuitdaging voor een gewichtsconsulent en praktijkondersteuner is juist heel positief: mensen te helpen om een nieuw gezond gedragspatroon op te starten en vol te houden. Deze presentatie leert de deelnemers de belangrijkste technieken over hoe ze dat kunnen doen. Dhr. De Bruyne’s belofte is dat deelnemers op het einde van deze presentatie in staat moeten zijn om iedereen alles te laten doen wat ze willen: of het nu hun cliënten zijn, hun kinderen, collega’s of henzelf.

Over de sprekers

Anniek Sturm (dagvoozitter)

Na een aantal leerzame jaren als onderwijskundig linguïst in het speciaal onderwijs en manager in de zorg, heeft Anniek Sturm in 2013 het roer omgegooid en is ze een eigen praktijk gestart als gewichtsconsulent en kindervoedingscoach. Ze is als docent (CRKBO-geregistreerd) inzetbaar op het gebied van voeding en leefstijl. Daarnaast is ze opleidingscoördinator geweest bij de Beroepsvereniging Gewichtsconsulenten Nederland.

Liesbeth Oerlemans, MSc

Liesbeth Oerlemans behaalde in 2015 haar master klinische epidemiologie en is daarnaast natuurvoedingskundige, docent voeding en kritisch blogger. Oerlemans vindt het belangrijk dat professionals onderbouwde adviezen geven en dat feiten van marketing onderscheiden worden. In haar presentie laat ze zien hoe professionals informatie beter onafhankelijk kunnen beoordelen.

Prof.dr. Fred Brouns

Prof.dr. Fred Brouns voltooide zijn doctoraat-PhD onderzoek aan de Universiteit van Maastricht op het gebied van “Food and Fluid Related Aspects in Highly Trained Athletes”. Voor dit onderzoek kreeg hij de Nederlandse prijs voor sportgeneeskunde in 1987.
Brouns heeft ruim 35 jaar ervaring op het gebied van levenswetenschappen met een focus op voeding en gezondheid. Hij vervulde diverse leidinggevende R&D functies bij grote voedingsbedrijven. Hij werd genodigd lid van de British Nutrition Society en verkreeg invited fellowships bij het American College of Sports Medicine en het European College of Sports Sciences en consulteerde onder andere het IOC en de IAAF aangaande voeding, prestatie en herstel. De vertering, opname en stofwisseling van suikers, zetmeel en vezels waren een belangrijk deel van zijn onderzoek.
Hij is emeritus hoogleraar van de Universiteit Maastricht waar hij de leerstoel “innovatie in gezonde voeding” vervulde. In Januari 2015 richtte hij “Brouns Health Food Consulting-FOOD MATTERS” op. Op dit moment is hij Maastricht University coördinator van een internationaal research consortium op het gebied van granen, brood en gezondheid en is hij adviseur van de Faculty of Health Medicine and Life Sciences.

Prof.dr. Lisbeth Mathus-Vliegen

Prof.dr. Mathus-Vliegen is sinds 2014 met pensioen en emeritaat. Tot die tijd was zij maag-darm-leverarts in het Academisch Medisch Centrum en sinds 1992 hoogleraar in de voeding aan de Universiteit van Amsterdam. In 2007 en 2008 bekleedde zij de Danone leerstoel aan de Universiteit van Leuven, België. Haar oratie droeg toen de titel “Zin en onzin van diëten in de gastroenterologie”.

Mathus publiceerde meer dan 240 wetenschappelijke artikelen en ontving diverse prijzen en erelidmaatschappen, zoals de Voedingsprijs van General Biscuits Nederland, het erelidmaatschap van de Nederlandse vereniging van Diëtisten en de Diëtisten Coöperatie Nederland. Zij is lid van de European Obesity Management Task Force (OMTF), de European Bariatric Surgery Steering Group (BSSG) en de European Association for the Study of Obesity (EASO) en is ze lid van vele patiëntenverenigingen, adviesraden, prijscommissies en stuurgroepen.

Tom de Bruyne, MSc

Tom de Bruyne is mede-oprichter van SUE Amsterdam, een bureau dat gespecialiseerd is in gedragsbeïnvloeding. SUE ontwikkelt campagnes, producten, programma’s en startups voor nationale en internationale merken. Daarnaast traint hij mensen, teams en bedrijven in gedragsverandering in de Behavioural Design Academy.
Tom is Belg, maar woont sinds 2007 in Amsterdam. Hij is fellow aan de Universiteit van Leuven en gastdocent op de Rotterdam School of Management.

Afdrukken