logo

 Onderzoek         Contact  FAQ

Mondgezondheid

De kwaliteit van de gebitten van Nederlandse kinderen is in de jaren zeventig tot negentig van de vorige eeuw aanzienlijk verbeterd. Voor een gezond gebit zijn fluoridegebruik, voedingsgewoonten en mondhygiëne belangrijk. 

Het voedingsadvies voor een gezond gebit besteedt vooral aandacht aan de frequentie van het eten en drinken. Je vindt hier onder andere informatie over de laatste adviezen van het Ivoren Kruis om tandcariës en tanderosie te voorkomen.

Feiten

  • Tandcariës ontstaat door twee factoren: tandplaque met bacteriën en de aanwezigheid van fermenteerbare koolhydraten (suikers en zetmeel) in de mond. 
  • Fluoride beschermt tanden en kiezen tegen cariësvorming. 
  • Kinderen uit een laag sociaal milieu poetsen minder vaak tweemaal daags hun tanden dan kinderen uit een hoog sociaal milieu. 
  • In 2011 heeft 42% van de Nederlandse 5-jarigen uit een laag sociaal mileu minstens één gaatje. Dit is 29% bij kinderen uit een hoog sociaal milieu.  
  • Tanderosie is slijtage veroorzaakt door de etsende werking van zuren, voornamelijk afkomstig uit eten en drinken. 

Vraag en antwoord

Hoe wordt tanderosie veroorzaakt?

Tanderosie wordt veroorzaakt door meerdere factoren, maar in alle gevallen zijn er zuren bij betrokken. Zuren uit de voeding (zoals frisdranken, vruchtensappen en fruit) of lichaamseigen zuren (zoals maagzuur bij braken of regurgiteren) zorgen voor gebitsslijtage. Daarbij spelen biologische factoren als 'speekselvloed' (hoeveelheid speeksel) en gedragsfactoren als poetsen met een harde tandenborstel of tandenknarsen een rol. Een combinatie van voorgenoemde factoren vergroot erosieve slijtage. Deze zuren tasten het tandglazuur aan. Suiker is dus niet betrokken bij tanderosie. Suiker kan wel zijn verwerkt in zure voedingsmiddelen, zoals frisdranken en limonadesiropen.

Meer informatie:
Ivoren Kruis

lees verder »

Hoe wordt tandcariës veroorzaakt?

Bij tandcariës spelen twee factoren een belangrijke rol: tandplaque met bacteriën en fermenteerbare koolhydraten (suikers en zetmeel) in de voeding. Bacteriën bevinden zich in het tandplaque en zetten fermenteerbare koolhydraten om in zuren. Deze zuren kunnen het tandglazuur aantasten (demineralisatie). Het gebit herstelt zich van nature van een dergelijke ‘zuurstoot’ (remineralisatie). Als de balans tussen demineralisatie en remineralisatie verstoord is, kan op den duur tandcariës ontstaan. 

Meer informatie:
Ivoren Kruis

lees verder »

Wat zijn belangrijke voedingsadviezen om het gebit in goede conditie te houden?

Het Basisadvies Cariëspreventie van het Ivoren Kruis zegt hierover:

  • Maximaal 7 keer per dag eten of drinken. Dit zijn 3 hoofdmaaltijden (ontbijt, lunch en avondeten) en maximaal 4 tussendoortjes per dag. Vuistregel: Na eten of drinken minstens 2 uur niets meer nemen.
  • Een uur voor het tandenpoetsen geen zure producten eten of drinken.
  • Geen voeding of dranken na het laatste tandenpoetsen of mee naar bed nemen.

Wat betreft het laatste advies, dit geldt ook voor voedingsmiddelen waarop staat 'ongezoet' of 'zonder toegevoegde suikers' (ze bevatten vaak wel van nature aanwezige suikers) en zuigflessen, tenzij alleen gevuld met water. De zuigfles wordt vaak gebruikt om kinderen zoet te houden. Dit kan leiden tot een voortdurend aanbod van suikers. Dat is schadelijk voor het gebit. Water, koffie, thee zonder suiker en melk zijn niet cariogeen. Dranken die volledig gezoet zijn met intensieve of extensieve zoetstoffen (xylitol, sorbitol, mannitol, maltitol, sucralose, aspartaam, cyclamaat en andere) zijn ook niet cariogeen. 

Meer informatie:
Ivoren Kruis

lees verder »

Welke factoren hebben invloed op de conditie van ons gebit?

Bij het ontstaan maar ook bij het voorkómen van gebitsafwijkingen zijn het aantal eet- en drinkmomenten (koffie, thee en water zonder suiker uitgesloten), het gebruik van fluoridetandpasta en de frequentie en kwaliteit van het poetsen van grote invloed.

Aantal eet- en drinkmomenten: na een eet- of drinkmoment worden etensresten (in de vorm van fermenteerbare koolhydraten: suikers en zetmeel) door bacteriën in zuren omgezet.

Het gebruik van fluoridetandpasta: fluoride beschermt tanden en kiezen tegen de vorming van gaatjes.

Frequentie en kwaliteit van het tanden poetsen en de reiniging: goed tanden poetsen beperkt de invloed van zuurvorming op het gebit, en goede reiniging tussen tanden en kiezen met tandfloss, tandenstokers of ragers helpt de vorming van tandplaque tegen te gaan.

Meer informatie:
Ivoren Kruis

lees verder »

Afdrukken

Bekijk position paper: Mondgezondheid

Interview met prof.dr. Cor van Loveren,
Bijzonder hoogleraar Preventieve Tandheelkunde

'De boodschap is op zich niet ingewikkeld: twee keer per dag zorgvuldig je tanden poetsen en maximaal zeven keer iets eten of drinken'

Rol van suiker

  • Een constante belasting van fermenteerbare koolhydraten (suikers en zetmeel) zorgt voor een grotere kans op tandcariës.
  • Vooral de frequentie van inname van suikers en zetmelen is van belang.
  • De mondgezondheid is de afgelopen 20 jaar reëel verbeterd, terwijl de inname van suikers in dezelfde periode stabiel is gebleven.
  • Het advies van het Ivoren Kruis is maximaal zeven keer per dag te eten of te drinken (drie hoofdmaaltijden en maximaal vier tussendoortjes). Koffie, thee en water zonder suiker vallen hierbuiten.
  • Bij tanderosie wordt het tandglazuur aangetast door zuren. Suikers spelen geen rol bij tanderosie. Wel kunnen ze verwerkt zijn in zure voedingsmiddelen waaronder frisdranken en limonadesiropen.

Nieuwsbrief: suiker in perspectief

sip39

Voedingsmiddelen die in de winkel een plek krijgen op basis van hun gezamenlijke ingrediënten! Verse tomaten en tomaten in blik, en druiven en wijn die vlak bij elkaar staan! Dat is de ‘supermarkt van de toekomst’. De klant die een product uit het schap pakt en voor de spiegelende schermen houdt, krijgt via sensoren informatie over bijvoorbeeld voedingswaarde, bestrijdingsmiddelen en allergenen. Lees in deze ‘Suiker in perspectief editie 39’ ook de andere verhalen over onderzoek in de supermarkt. 

Nieuwe Infokicks: informatieve filmpjes over suiker

Maakt suiker nu dik of niet? Is suiker verslavend? En waarom zit er eigenlijk suiker in voedingsmiddelen? Om uitleg en antwoord te geven op dergelijke vragen heeft Kenniscentrum suiker & voeding in samenwerking met wetenschappers op dit gebied een vijftal informatieve filmpjes gemaakt.

Bekijk alle infokicks

Informatiemap

informatiemapBent u diëtist, voedingskundige intermediair of beleidsmaker? Dan biedt de informatiemap van Kenniscentrum suiker & voeding u achtergrondgegevens zoals samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, verschillende position papers en factsheets. Abonnees ontvangen enkele keren per jaar een update van (delen van) de inhoud.

Vraag gratis aan

deel deze pagina