logo

 Onderzoek         Contact  FAQ

Veel gestelde vragen

Hoeveel suikers eten we gemiddeld in Nederland?

Op basis van de laatste Voedselconsumptiepeiling (2007-2010) van het RIVM blijkt dat de inname van suikers gemiddeld 122 gram per dag is. Dit zijn alle soorten suikers samen en zowel de toegevoegde als de van nature aanwezige suikers. 122 gram per dag komt neer op 44 kilo per jaar. Hiervan is 26 kilo toegevoegd en 18 kilo van nature aanwezige suiker.

Eten we steeds meer suikers?

Nee, de inname van suikers in Nederland is stabiel. Dit blijkt uit de Voedselconsumptiepeilingen (VCP’s), uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De eerste Voedselconsumptiepeiling (VCP) liet zien dat Nederlanders in 1987 in totaal gemiddeld 128 gram suikers per dag aten en dronken. In de periode 2007-2010 (laatste VCP) was dit 122 gram per dag. Dit zijn alle suikers samen: toegevoegde én de van nature aanwezige. In de onderstaande tabel vind je de gegevens over de inname van suikers van alle beschikbare VCP’s.

 

Leeftijdscategorie (jaren)  

Aantal personen 

Gemiddelde inname suikers (g/dag)  

Percentage van de totale energie-innameVCP

1987-1988

1-85

5898

128

22,5VCP

1992

1-92

6218

122

22,5VCP

1997-1998

 1-74

 5958

125

23,3VCP

2007-2010

7-69

3819

122

21,3

lees verder »

Is suiker (on)gezond?

Dit is een vraag die je niet eenvoudig met ja of nee kunt beantwoorden. Het hangt af van de hoeveelheid en de individuele situatie. Een beperkte inname van (toegevoegde) suiker past in een gezond voedingspatroon, maar overconsumptie van suiker is ongezond.

Iemand die veel beweegt en zijn ingenomen calorieën verbrandt zal meer suiker kunnen eten dan iemand die fysiek inactief is. Een Tour de France wielrenner eet en drinkt wel een kilo aan suikers per dag! Anderzijds is het verstandig dat mensen met overgewicht hun energie-inname uit toegevoegde suikers zo veel mogelijk beperken.

De Gezondheidsraad heeft geen bovengrens vastgesteld voor de inname van (toegevoegde) suikers. Wel adviseren zij om zo min mogelijk suikerhoudende dranken (frisdrank en fruitsappen) te drinken. Vloeibare suikers (calorieën) zijn minder verzadigend, waardoor de kans op overgewicht groter is. De Gezondheidsraad vond een samenhang tussen de consumptie van suikerhoudende dranken en het ontwikkelen van diabetes type 2.

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid heeft ook geen bovengrens voor de inname van (toegevoegde) suikers vastgesteld. De WHO adviseert om minder dan 10% van de energie-inname uit vrije suikers (hieronder vallen niet de van nature aanwezige suikers uit fruit, groente en melk) te halen. Deze richtlijn is gebaseerd op een ‘matige’ bewijslast en alleen op het voorkomen van tandcariës. Het Ivoren Kruis (de Nederlandse Vereniging voor Mondgezondheid) adviseert niet vaker dan 7x per dag iets te eten of drinken. Vaak suikers eten vergroot de kans op tandcariës.    

lees verder »

Veroorzaakt suiker diabetes?

Nee, suiker is geen specifieke risicofactor voor het ontwikkelen van diabetes.

De Gezondheidsraad bespreekt in het achtergronddocument Verteerbare koolhydraten de relatie tussen de inname van suikers en het risico op diabetes type 2. Gebaseerd op een gepoolde analyse van 26 cohortstudies en 4 losse cohortonderzoek concludeert de Gezondheidsraad: ‘Het verband tussen de inname van mono- en disachariden (suikers) en het risico op diabetes mellitus type 2 is niet eenduidig.’

Ook het Engelse equivalent van de Gezondheidsraad (Scientific Advisory Committee on Nutrition) heeft in 2015 de relatie tussen suikers en diabetes in hun adviesrapport beschreven. Op basis van beperkt bewijs concluderen ook zij dat er geen verband is tussen de inname van suikers en het ontwikkelen van diabetes type 2. Beide adviesorganen hebben ook gekeken naar het verband tussen de losse suikers (sacharose, fructose en glucose) en diabetes. Ook hier werd geen positief verband gevonden.

Wel is het zo dat suikers in vloeibare vorm, zoals in frisdrank en vruchtensappen, minder verzadigen dan suikers in vaste vorm. Hierdoor hebben mensen die vaker suikerhoudende dranken drinken een hoger risico op overgewicht. De Gezondheidsraad concludeert in haar achtergronddocument Dranken met toegevoegd suiker op basis van 1 meta-analyse van 6 cohortonderzoeken: ‘Het gebruik van dranken met toegevoegd suiker hangt per 330 ml per dag samen met een ongeveer 20% hoger risico op diabetes mellitus type 2.’ Dit loopt waarschijnlijk via de verhoogde kans op overgewicht.

lees verder »

Wat zeggen de Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad over suikers?

Het advies luidt: ‘Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken.’ Onder suikerhoudende dranken vallen niet alleen dranken met toegevoegde suikers, maar ook vruchtensappen. Het suikergehalte in beide dranken is immers vergelijkbaar. Onder dranken met toegevoegd suikers vallen koude dranken waaraan sacharose (tafelsuiker), fructose of glucose is toegevoegd. Voorbeelden zijn vruchtendrank, vruchtennectar, frisdranken, ijsthee, gevitamineerd water en sportdranken waaraan suikers zijn toegevoegd. Goede alternatieven volgens de raad zijn dranken zonder suikers, zoals thee, gefilterde koffie en water. Het is bekend dat vloeibare suikers minder verzadigen dan vaste suikers. Je krijgt daardoor gemakkelijker te veel calorieën binnen. Dit verhoogt de kans op overgewicht. Uit experimenteel onderzoek blijkt er een verband tussen inname van dranken met toegevoegde suikers en overgewicht: het dagelijks gebruik van ongeveer één liter dranken met toegevoegde suikers verhoogt het lichaamsgewicht bij volwassenen met ongeveer één kilogram. Overgewicht is één van de belangrijkste risicofactoren voor het krijgen diabetes type 2. De richtlijn ‘Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken’ is opgesteld wegens het verband tussen de consumptie van suikerhoudende dranken en een verhoogd risico op diabetes type 2.

lees verder »

Wat is de invloed van suiker op het gebit?

Alle suikers en andere fermenteerbare koolhydraten (zoals koolhydraten in rijst, aardappelen, quinoa en brood) zijn cariogeen, met andere woorden: ze kunnen gaatjes veroorzaken. Wel spelen daarbij de volgende factoren een belangrijke rol: de aanwezigheid van tandplaque en bacteriën in de mond. Bacteriën bevinden zich in tandplaque en zetten fermenteerbare koolhydraten om in zuren. Deze zuren kunnen het tandglazuur aantasten (dit heet demineralisatie). Het gebit herstelt zich van nature van een dergelijke ‘zuurstoot’ (remineralisatie). Als de balans tussen demineralisatie en remineralisatie verstoord is, kan op den duur tandcariës ontstaan. Het Ivoren Kruis adviseert in het Basisadvies Cariëspreventie het volgende:

  • Maximaal 7 keer per dag eten of drinken. Dit zijn 3 hoofdmaaltijden (ontbijt, lunch en avondeten) en maximaal 4 tussendoortjes per dag. Vuistregel: Na eten of drinken minstens 2 uur niets meer nemen.
  • Een uur voor het tandenpoetsen geen zure producten eten of drinken.
  • Geen voeding of dranken na het laatste tandenpoetsen of mee naar bed nemen.
lees verder »

Is er een relatie tussen suiker en ADHD?

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) is een combinatie van slechte concentratie, overbeweeglijkheid, rusteloosheid en impulsiviteit. De stoornis wordt in grote mate erfelijk bepaald. Er is niet aangetoond dat suiker, noch van kleurstoffen en conserveermiddelen invloed hebben op hyperactief gedrag. De relatie tussen suiker en hyperactiviteit staat beschreven in een literatuuroverzicht van vijf onderzoeken. Daarin is het effect van suiker op de mate van activiteit onderzocht met dubbelblinde placebogecontroleerde provocatie in een cross-overdesign. In totaal werden hyperactieve (n=137) en 'normale' kinderen (n=34) op deze manier onderzocht. In geen van de onderzoeken werd een verband tussen het gebruik van suiker (of van kleurstoffen en conserveermiddelen) en hyperactiviteit vastgesteld (Cruz et al. 2006, Bateman et al. 2004).

lees verder »

Is suiker verslavend?

Nee, suiker is niet verslavend. Er zijn geen aanwijzingen dat suiker bij mensen via neurobiologische mechanismen verslavend werkt, dit is de conclusie van NeuroFAST. Het eten van (voedingsmiddelen met) suiker geeft niet hetzelfde effect als verslavende drugs. Als je stopt met suiker eten, krijg je geen (serieuze) ontwenningsverschijnselen. Je gaat er ook niet steeds meer van eten om hetzelfde, prettige gevoel te ervaren (geen tolerantie).

lees verder »

Zijn suikers essentieel?

Nee, je hebt suikers (mono- en disachariden) uit de voeding niet nodig om te overleven. Wel heb je een bepaalde hoeveelheid koolhydraten (mono, di, oligo- en/of polysachariden) nodig. Dit kunnen suikers zijn (suikers zijn koolhydraten), maar dat hoeft niet per se. Glucose is namelijk een belangrijke brandstof voor je hersenen, andere zenuwcellen en rode bloedcellen. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) schat dat vanaf 1 jaar en ouder 130 gram glucose per dag nodig is voor de hersenen.

lees verder »

Hoe worden diverse koolhydraten opgenomen in het lichaam?

Koolhydraten uit ons eten en drinken worden uiteindelijk in het lichaam omgezet in glucose waaruit we de energie halen. Dat zijn verteerbare koolhydraten: glucose, fructose, galactose, sacharose, lactose, maltose en zetmeel. Enzymen in het speeksel en in de dunne darm breken de koolhydraten af tot enkelvoudige bouwstenen (monosachariden). De darmcellen kunnen namelijk alleen de enkelvoudige bouwstenen van koolhydraten (glucose, fructose of galactose) opnemen. Het merendeel van de koolhydraten bestaat uit glucose en de galactose en fructose worden omgezet naar glucose. De glucose wordt via het bloed naar de weefsels getransporteerd om er de energie uit te halen. Het lichaam heeft een beperkte koolhydraatvoorraad in de vorm van glycogeen in lever en spieren. Glycogeen kan snel worden gebruikt als het lichaam extra energie nodig heeft. Er zijn ook niet-verteerbare koolhydraten: voedingsvezels. In de dikke darm worden de fermenteerbare voedingsvezels afgebroken door darmbacteriën.

lees verder »

Kun je wennen aan een zoete smaak?

Ja. Zo laat onderzoek zien dat baby’s die de eerste zes maanden bijgevoed waren met een sacharose-oplossing, een hogere voorkeur voor zoet hadden dan baby’s die niet met de oplossing waren bijgevoed. Bij kinderen is het ook bekend dat na herhaalde blootstelling de waardering voor een zoete smaak stijgt. Dit geldt niet alleen voor zoet, maar ook voor bijvoorbeeld zout, bitter en voedingsmiddelen als groente, fruit en kaas. De voorkeur voor zoet neemt af met de leeftijd. Zo hebben kinderen een hogere voorkeur voor zoet dan volwassenen.

lees verder »

Is er een verschil tussen riet- en bietsuiker?

Kristal-/tafelsuiker wordt gewonnen uit suikerriet én uit suikerbieten. Bij suikerriet zit de suiker in de stengel, bij suikerbieten in de wortel. Maar de suiker (chemische naam: sacharose) uit beide bronnen is identiek. Er is wel verschil in groeiwijze tussen de twee gewassen. Rietsuiker die in Europa wordt verkocht is doorgaans wat donkerder van kleur. Tijdens de productie wordt rietsuiker namelijk korter gecentrifugeerd (in vergelijking met bietsuiker), waardoor een klein beetje donkerbruine (melasse)stroop achter blijft. Daarnaast groeit suikerriet alleen in tropische landen, suikerbiet wordt in koudere klimaten (zoals Nederland) verbouwd. In tegenstelling tot wat men vaak denkt is rietsuiker niet gezonder dan bietsuiker.

lees verder »

Speelt suiker een rol bij voedselallergie?

Nee, allergie voor suiker bestaat niet. Het is namelijk geen eiwit. Iemand heeft een voedselallergie als het afweersysteem van het lichaam antistoffen maakt tegen eiwitten in de voeding die normaal gesproken ‘onschuldig’ zijn. Voorbeelden zijn eiwitten uit koemelk of noten. Suiker kan wel vóórkomen in voedingsmiddelen met bijvoorbeeld koemelkeiwitten of met noten.

lees verder »

Is suiker een vitaminerover?

Nee, suiker is geen vitaminerover. Suiker verhoogt niet het verbruik van vitaminen of mineralen. Wel is het zo dat toegevoegde suikers geen of een verwaarloosbare hoeveelheid vitaminen of mineralen leveren. In de Nederlandse situatie lijkt een hoeveelheid toegevoegde suikers vanaf 20 energieprocent gepaard te gaan met een ongunstige ontwikkeling in de voorziening met essentiële microvoedingsstoffen. De mate waarin dit gebeurt verschilt per voedingsstof. Met name bij individuen met een lage energie-inname wordt de voorziening met essentiële microvoedingsstoffen kwetsbaar bij een toenemende hoeveelheid toegevoegde suikers in de voeding. De gemiddelde inname van toegevoegde suikers in Nederland bedraagt 12 procent van de energie-inname.

lees verder »

Zijn van nature aanwezige suikers in voedingsmiddelen gezonder dan suikers die zijn toegevoegd?

Je lichaam herkent de bron van de suikers niet. Dus of de suikers nu uit een appel komen of uit een chocoladebiscuitje, je lichaam verwerkt ze op dezelfde manier. Voedingskundig gezien zijn alle suikers hetzelfde, ze bevatten (zoals alle koolhydraten) 4 kcal per gram. Voorbeelden van voedingsmiddelen die van nature suikers bevatten zijn melk en yoghurt (lactose), fruit, vruchtensap en groente (kleine hoeveelheden). Toegevoegde suikers hebben ook een natuurlijke oorsprong (suikerbiet of suikerriet). Wel is het zo dat toegevoegde suikers vaak zijn toegevoegd aan voedingsmiddelen die je met mate zou moeten eten of drinken, zoals koekjes, frisdrank en cake. Voedingsmiddelen met van nature aanwezige suikers zijn vaak voedingsmiddelen waarvan men in Nederland meer zou moeten eten zoals fruit en groente. Ze bevatten naast suikers namelijk ook vitamines, mineralen en vezels.

lees verder »

Wat is het verschil tussen suiker en honing?

Kristal-/tafelsuiker bestaat voor 100% uit sacharose (glucose/fructose). Honing is een oplossing met ongeveer 39% uit fructose, 34% glucose en 2% sacharose. Daarnaast bevat honing een verwaarloosbare hoeveelheid vitaminen en mineralen. Kinderen jonger dan 1 jaar mogen geen honing eten. Zij kunnen namelijk ziek worden van de sporen van de schadelijke bacterie clostridium botulinum, die soms in honing voorkomt. Zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven kunnen wel veilig honing eten.

lees verder »

Wat is een light-product?

De aanduiding ‘light’ op een voedingsmiddel mag er alleen op staan als het tenminste 30% minder calorieën, 30% minder vet óf 30% minder suiker bevat dan het vergelijkbare voedingsmiddel. Een light-frisdrank bevat daardoor maar weinig calorieën omdat de suiker is vervangen door zoetstof. In frisdranken is het gemakkelijk om alle suikers te vervangen voor zoetstoffen (textuur en volume verandert namelijk niet significant). Dit geldt niet voor alle light-producten. Bijvoorbeeld in light-koekjes wordt de suiker vaak vervangen door andere koolhydraten (om de textuur en het volume te behouden). Het verschil in calorieën tussen het originele en het light-koekje is dan maar klein of er is soms geen verschil. Vergelijk daarom - met hulp van de voedingswaardetabel op het etiket of de informatie elders op de verpakking - de hoeveelheid calorieën van beide voedingsmiddelen.

lees verder »

Wat betekent de claim ‘zonder toegevoegde suikers’ op verpakkingen?

De claim ‘zonder toegevoegde suikers’ is toegestaan indien het voedingsmiddel gezoet is met bulkzoetstoffen zoals polyolen (bijvoorbeeld sorbitol en xylitol) of intensieve zoetstoffen zoals steviolglyco¬siden, aspartaam of sucralose. Ook is de claim toegestaan als een voedingsmiddel van nature suikers bevat en er geen suikers of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte levensmiddelen zijn toegevoegd. Voegt men dus honing (ca. 80% suikers), stropen (moutstroop, maïsstroop, appelstroop, enz.) en/of al dan niet gecon¬centreerd vruchtensap toe aan een voedingsmiddel, dan is het verboden de claim te gebruiken. Wel is een fabrikant verplicht te vermelden in hoofdletters dat het voedings¬middel in kwestie van nature aanwezige suikers bevat, dus als volgt: ‘DIT PRODUCT BEVAT VAN NATURE AAWEZIGE SUIKERS’.

lees verder »

Is de kans op afvallen groter als een groot deel van de koolhydraten uit de dagelijkse voeding wordt geschrapt?

Voor iemand die wil afvallen maakt het in principe niet uit hoe de koolhydraat/vetverhouding is, als de hoeveelheid calorieën van de voeding maar wordt beperkt. Want een calorie is een calorie als het op energie-inname aankomt (koolhydraten en eiwitten: 4 kcal per gram, vetten: 9 kcal per gram, alcohol: 7 kcal per gram). Maar koolhydraatarme diëten zijn nog steeds populair. Ze leveren veel (verzadigd) vet en eiwit en weinig koolhydraten. Bij de start van een zeerlaagkoolhydraatdieet wordt eerst de voorraad glycogeen uit lever en spieren opgebruikt. Dit duurt ongeveer twee dagen en hierbij verlies je ook water. Na deze twee dagen is er onvoldoende glucose voor beenmerg, hersenen en de rode en witte bloedcellen (deze zijn namelijk aangewezen op glucose). Het lichaam lost dit op door glucose vrij te maken uit aminozuren uit spiereiwitten en glycerol uit vetweefsel. Hierbij komen ketonen en ureum vrij en de uitscheiding hiervan gaat gepaard met vochtverlies, wat het snelle gewichtsverlies bij een dergelijk dieet verklaart. De ketose, de monotonie van het dieet en het verzadigende effect van de relatief hoge eiwitinname leidt tot een verminderde eetlust en gewichtsafname. De mogelijke langetermijneffecten van een dergelijk dieet is niet goed bekend en het blijkt lastig om vol te houden. Daarnaast gaan dergelijke diëten vaak gepaard met een lage inname van voedingsvezels. De basis voor het realiseren van een gezond gewicht is een gezonde, gevarieerde voeding volgens de Richtlijnen goede voeding met voldoende lichaamsbeweging. Daarnaast is het belangrijk dat degene die wil afvallen de leefstijl kan volhouden.  

lees verder »

Is er een verschil in ‘vloeibare’ en ‘vaste’ suikers?

Vloeibare calorieën, zoals in frisdranken en fruitsappen, hebben een minder verzadigend effect dan vaste calorieën. Bedenk dat je een glas sinaasappelsap zo wegdrinkt, terwijl je niet zo gemakkelijk eenzelfde hoeveelheid sinaasappels opeet. Omdat vloeibare calorieën gemakkelijker leiden tot overgewicht (en overgewicht een risicofactor is voor diverse chronische ziekten, waaronder diabetes mellitus type 2) raadt de Gezondheidsraad aan om zo min mogelijk suikerhoudende dranken te drinken.

lees verder »

Is het waar dat suiker 'lege calorieën' levert?

Ja, suiker bevat 4 kcal per gram en levert geen micronutriënten of vezels. Dit betekent niet dat wanneer je toegevoegde suikers eet, je automatisch tekorten hebt aan vitaminen en mineralen. In de Nederlandse situatie lijkt een hoeveelheid toegevoegde suikers vanaf 20 energieprocent gepaard te gaan met een ongunstige ontwikkeling in de voorziening met essentiële microvoedingsstoffen. De mate waarin dit gebeurt verschilt per voedingsstof. Met name bij individuen met een lage energie-inname wordt de voorziening met essentiële microvoedingsstoffen kwetsbaar bij een toenemende hoeveelheid toegevoegde suikers in de voeding. De gemiddelde inname van toegevoegde suikers in Nederland bedraagt 12 procent van de energie-inname.

Ook suikers uit andere bronnen, zoals kokosbloesemsuiker, honing, palmsuiker, ahornsiroop, agavesiroop bevatten, anders dan vaak wordt verkondigd, een verwaarloosbare hoeveelheid micronutriënten.

lees verder »

Hoeveel koolhydraten eten we gemiddeld in Nederland?

Uit periodiek onderzoek naar de voedselconsumptie van de Nederlandse bevolking – de Voedselconsumptiepeiling (VCP) die het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (2007-2010) uitvoert – blijkt dat we gemiddeld 249 gram koolhydraten per dag eten. Dat is 45% van de gemiddelde energie-inname. Vetten leveren gemiddeld 35% van de energie en eiwitten 15%. Kinderen in de leeftijdscategorie van 7-8 jaar eten de meeste koolhydraten: gemiddeld 51-52% van hun calorieën is afkomstig van koolhydraten. Bij het ouder worden, daalt het aandeel koolhydraten in de voeding. Het laagste is het voor volwassenen in de leeftijd 51-69 jaar (42-43 energie%).

lees verder »

Afdrukken

deel deze pagina